Yeeee, 2010!!

Hoe vier je oud en nieuw, als je in een boeddhistisch land bent met een heel eigen kalender en een daarbij behorend oud en nieuw dat pas in onze maand april valt?
Ik denk dat als je de pech hebt om in the middle of nowhere van Cambodja zit, er weinig te feesten valt, en je om negen uur met de kippen op stok gaat. Saai!
Heb je het geluk om in Siem Reap te zijn op de avond van de 31 december, dan zit je gegarandeerd goed. En gemeten aan de drukte in de stad naar mate de dag vorderde, waren alle toeristen waar die zich tot dan toe dan ook mochten bevinden in het land er op attent gemaakt dat Siem reap the place to be zou zijn.
Overdag werden op Pubstreet al de nodige voorbereidingen getroffen(wat niet de officiele naam is, alleen grote straten hebben namen zoals 'Sivutha' road of 'Monivong Boulevard', kleintjes hebben gewoon een nummer dus bijvoorbeeld 'Street no 71'. Het waarom betreffende "Pubstreet"lijkt me voor iedereen duidelijk).Mega geluidsboxen werden neergezet en voortdurend getest, om vette muziek doorheen de straat in te duwen, en om het aftellen te begeleiden als het bijna 12 uur zou zijn. Elke bar of restaurant was hard aan het werk om de baractiviteiten van binnen naar buiten te verplaatsen, zodat er 's avonds lekker veel bier en andere dranken aan de man gebracht konden worden. Daar tussen door liep ik met Pech, mijn 15 jarige maatje van Anjali te flyeren voor de Trivia Quiz die in de vroege avond in de 'Funky Munky Bar'gehouden zou worden. Hoe meer zielen hoe meer vreugd en hoe meer geld in het laatje zou je zeggen want de opbrengsten van deelname waren voor Anjali-House. Normaal gesproken vind ik flyeren wel leuk om te doen,maar deze middag was het snel gedaan met de lol. En eigenlijk wil ik er in dit kader niet al te veel over kwijt, maar vooruit: ik heb aan den lijve mogen proeven aan het verschil tussen het Toerist-zijn en het Cambodjaan-zijn. Toeristen komen graag naar Angkor Wat en genieten van alle voordeeltjes die er hier te krijgen zijn, alleen moet je niet ongevraagd aangesproken worden door een local. Dat vinden toeristen opdringerig, en heel vervelend. Aangezien ik een wereldburger ben en voor alles al uitgemaakt ben in mijn leven van Marrokaanse (in Marokko nota bene) tot Filipijnse (ok) tot Japanse (en dat vind ik echt heeeeel erg niet leuk, diegene was niet eens blind!)en hier dus ook voor Cambodjaanse, mocht ik even proeven aan de argwanende, koloniale houding van de gemiddelde (mede-)toerist.Ze kijken je aan alsof je op het punt staat ze te beroven van hun geld, terwijl je ze alleen uitnodigt voor een feestje. Wow! Met Pech kon ik er nog wel om lachen, maar eigenlijk vond ik het steeds minder leuk, ook omdat dat dus blijkbaar de standaard houding is naar mijn plaatselijke maatjes (wat mot je vamme?).Weer wat geleerd. Of eigenlijk........
Terug naar de leuke dingen van de dag. Want eigenlijk was het een heel bijzondere goede dag voor ons. De reden waarvoor we naar Siem Reap teruggekomen waren,was het maken van duidelijke afspraken met Anjali over het Young Adult Program en de financiele ondersteuning waar wij ons voor zouden gaan inzetten eenmaal terug in Nederland. We werken hier volgens de plaatselijke normen, en dat betekent een hoop tijd verdoen aan wachten,wachten en nog 's wachten, afspraken die toch weer niet nagekomen worden om wat voor reden dan ook en nog meer wachten......Maar afijn, de laatste dag van het jaar was het dan eindelijk zover: de oprichting van " Friends of Anjali.nl" is een feit! Ons eigen NGO'tje! Wat een heerlijke, verlossende dag!! Nu kunnen we aan de slag met het zoeken naar geld voor het begeleid kamerwonen voor de jongeren die al echt te oud dreigen te worden om op Anjali te wonen, geld om opleidingen en studies te financieren en te helpen bouwen aan een toekomst voor deze kinderen. Een jongen is al verzekerd van een sponsor die zijn universitaire studie gaat betalen, dus dat is mooi nieuws. Een andere jongen volgt nu een opleiding tot elektricien en dat kan nog uit de pot van Anjali zelf, dus ook dat gaat goed. Nu de rest nog!
Onze oudjaarsavond kon dus al niet meer stuk. 's Avonds nog met het hele team vrijwilligers (Engeland, Duitsland, New-Zeeland,Australie en wij)meegedaan met de Funky Munky Trivia Quiz, en............gewonnen!! Er is uiteindelijk meer dan 100 dollar opgehaald die avond, dus dat viel ook niet tegen.Wat wel tegen valt is dat je denkt een aardige algemene kennis te hebben, en dan toch nog op zoveel vragen geen antwoord te hebben......toch maar weer vaker 'twee voor twaalf' kijken?
Na dit spelletje en het gewonnen gratis bier (waarop Matthijs hoogstverbaasd uitriep: Maar mama, lust jij bier? Dat drink jij nooit!)snel de straat opgegaan en ons in de menigte gestort tussen allemaal bezweette bierdrinkende feestgangers, helemaal leuk en zonder vechtpartijen. Wel heel veel politie om toezicht te houden, maar ook die hadden het naar hun zin en hadden het druk met het vuurwerk te filmen met hun mobieltjes!!
Een groot voordeel is dat vuurwerk officieel niet is toegestaan, maar voor de toeristen werd dat toch mondjesmaat toegelaten, dus vuurpijlen werden de lucht in geschoten, en verschillende kleuren sierden de lucht boven de stad. Een vuurpijl hou je hier gewoon in je hand, niet moeilijk doen verder. En dat er allemaal electriciteitskabels hangen deert ook niemand. Het is maar goed dat hier geen inspectiedienst is die op de veiligheid toezicht houdt, anders was het hele feest niet doorgegaan. Tot ver na 12 uur is er gefeest, waren de kraampjes open en was het een en al gezelligheid.
En dat terwijl elders in de stad de mensen totaal geen boodschap hebben aan ons eindejaarsfeest, en gewoon net als elke andere dag om een uur of tien naar bed zijn gegaan om op 1 januari om 4 uur de dag weer te beginnen.

Kampong Phluk en Tonle Sap

Het werd tijd voor een tripje naar Tonle Sap, het grootste meer van Cambodja. Hier wilden we zien hoe de mensen overleven, aan de oever van een meer dat elk half jaar tijdens het regenseizoen buiten zijn oevers stroomt.

Doeurn (aka TC) hadden we mee gevraagd voor de gezelligheid. Wat wij niet wisten is dat de gebruiken omtrent het uitnodigen van Cambodjanen ietwat afwijkt van wat wij Nederlanders gewend zijn. Dus zaten wij 's ochtends niet met zijn vijven in de tuktuk, maar hadden we ook nog een nichtje erbij, en daar ook weer nog een nichtje van op schoot. En natuurlijk reden we pas een uur later dan gepland en afgesproken weg van het hotel, maar met die Aziatische afwijking van rekbare tijd zijn we inmiddels wel bekend.

Om in het dorp te komen, moesten we de tuktuk inruilen voor brommertjes, en jawel, zo ben ik op mijn oude dag voor het eerst in mijn leven achterop een brommer geweest! Sterker nog, ook met Lot er nog bij, dus dat was wel een belevenis. De sensatie viel uiteindelijk nogal mee, het was lang niet zo eng als gedacht, behalve dan dat we ook door een 50 cm diepe plas moesten en ik niet kon geloven dat we niet bleven haken en omvielen! In mijn hoofd spookte alleen maar: Dengue, dengue!! want we waren bij de laatste inentingen voor vertrek op Schiphol toch vooral uit te kijken voor stilstaand water en de gevaren van de Dengue!

Niks aan de hand, we leven nog steeds.

Na een rit over een hobbelige weg van zand en modder, konden we de brommers inruilen voor de boot die ons uiteindelijk in het dorp Kampong Phluk bracht. Het dorp is een nederzetting van paalwoningen. Alle huizen staan op palen van een meter of 7, en allen zijn van hout. Terwijl je langs de huizen vaart, kijk je omhoog de huizen in, waar het dagelijks leven plaatsvindt, dat niet lijkt af te wijken van het leven in een gewoon, gemiddeld dorp. Behalve dat alles hier draait om de visvangst. Mannen zijn bezig in het water de visnetten op te zetten of juist de buit binnen te halen. Vrouwen zijn bezig de gevangen vis te drogen te leggen, of repareren de netten. We lopen tussen door de 'hoofdstraat', die voor bezaaid ligt met afval. Het is sneu om te zien dat de kinderen daar tussen moeten spelen op hun blote voeten. Het deert hun niet, zij hebben het te druk met het oplaten van vliegers, met elkaar stoeien en vechten. Je denkt dat het toch niet zoveel moeite moet zijn om twee keer in het jaar de hele straat schoon te vegen, maar Doeurn vertelt mij dat ze daar gewoon geen zin in hebben, omdat in een paar maanden tijd het water toch weer 5 meter hoog tussen de huizen staat, en er van de straat waarop wij nu lopen niks meer te zien zal zijn. Tja. Die benadering beperkt zich hier niet alleen tot milieuzaken, maar is verweven door het hele dagelijks leven. Overleven van dag tot dag, voor het overige is geen ruimte meer, of doet er gewoonweg niet toe.

Bij de pagode in het dorp troffen we de monnik met twee puppies aan, ze hadden allebei al een oranje bandje om hun nek en onze kinderen waren meteen al het andere om hun heen vergeten, en hadden alleen nog maar oog voor de pups. Matthijs was vandaag de man van de filmcamera, dus we hebben en hele film over stoeiende hondjes............Maar, oke, het ziet er erg schattig uit, en de monnik leek er ook erg mee in zijn sas te zijn.

We hebben nog meer geleerd vandaag. Namelijk over de praktijken van Cambodjaanse boefjes. Die proberen niet alleen buitenlandse toeristen af te zetten, maar ook hun eigen 'soort'. Zo hadden wij vooraf betaald om naar het dorp te reizen, maar eenmaal terug probeerden ze er nog wat af te troggelen , wat een hele discussie opleverde, waar niet alleen Remko, maar ook Doeurn en ook de tuktukdriver uiteindelijk bij betrokken werden. En dat alles grotendeels in onverstaanbaar Khmer. Maar, omdat we dit soort grappen ook al op Bali hadden meegemaakt, bleef Remko stoicijns onder de hele situatie en konden we na een extra kwartier kissebissen toch weg tuktukken. Maar niet helemaal zonder het idee dat we straks toch nog ingehaald zouden worden met schietgeweren en al om toch nog wat dollars te innen.......

Matthijs bij de monnik in Wat Po LAnka

Ik ben vandaag naar khmer les geweest, een monnik gaf les dat was heel leuk.

De monnik was aardig, hij had ook twee honden.

Het ging over wat je tegen een tuk tuk driver kan zeggen.

Er woonden ook allemaal andere, gewone mensen tussen de monniken bij de pagode.

Daar had ik een vraag over, want ik wou zo`n doek om me heen net als een monnik maar dat mag niet dat zou slechte karma geven.

Dus dat wou ik niet, en ik had nog een vraag want die gewone mensen wonen daar,die geen monnik zijn maar krijgen die dan ook geen slecht karma.

De monnik zei nee, want het zijn studenten die zijn daar voor de leer dus dat mag wel, een tempel is voor iedereen.

2e kerstdag

Jammer! We dachten dat we dusdanig ingeburgerd waren, dat we konden eten als een stelletje ´locals´. Niet dus. Vanochtend werden Matthijs en ik met en vervelend gevoel wakker. Inmiddels hebben we om toerbeurt boven de pot mogen hangen. Waar het nou verkeerd gegaan is is weten we niet. Met Rem en Lot verder alles ok.

En toch hebben we tussen de ongemakken door, er een productief dagje van kunnen maken. En dat op 2e kerstdag, wat door menigeen ingevuld wordt met een dagje in de file op weg naar de woonboulevard. Zo niet hier.

Voor ons " C' art project" via via contact gelegd met Sopheak, website bouwer. Een beetje uitgelegd wat en hoe de bedoeling is, dus we kunnen onze plannen verder uit gaan werken zodat hij ermee aan de slag kan. Omdat we hiermee 'NGO' zijn ten bate van jonge Khmer- kunstenaars, doet hij het voor de helft van de prijs. Geweldig! De totale kosten komen dan grofweg op de helft van de helft van wat we thuis kwijt zouden zijn, en aangezien we de opstart nog steeds uit eigen zak moeten financieren, is dat voor ons een top aanbod. De komende week zullen we er elke dag wel even mee bezig zijn.

Zo ook met onze Khmer-les. Vandaag in het Wat Po Lanka (klooster) kennis gemaakt met onze leraar/monnik. Vanaf maandag gaan we elke dag na school een uurtje worstelen met de taal. En tussendoor zullen we ook meer leren over het Cambodjaans Boeddhisme.

Vandaag ook naar de markt geweest om de 14 Cambodja-shirts op te halen voor Matthijs' hockeyteam. Zij sponsoren Anjali elke gewonnen wedstrijd met een euro per kind, dus dat is wel leuk voor de jongens. Ik ben benieuwd hoe dat eruit gaat zien op het veld. Het is weer eens wat anders dan MHCZ-groen/oranje!

Vanavond gaan Lot en Rem met de oudste jongens een potje snookeren. Matthijs en ik blijven zielig thuis voor de buis Star Movies kijken, het Canal+ van Azie. De afgelopen twee dagen zonden ze alleen maar kerstfilms uit, dus we hebben onze portie wel weer gehad. Arme jongen houdt niks binnen, ik hoop dat het morgen beter gaat want dan is de ceremonie. Mocht dat nou niet zo zijn, dan hebben ze hier gelukkig een goede apotheek. Wat dat betreft is deze stad niet representatief voor de rest van het land. Gisteren hebben we en stelletje ontmoet uit Zoetermeer. Ze vonden het hier leuk, en Pub Street bijna Spaans aandoen. Dat kan best kloppen, alleen ben ik nooit aan de Costa's geweest, dus kan het niet beamen. Het zegt in ieder geval voldoende over de mate waarin deze stad zich ontwikkeld heeft ten bate van het toerisme. Een klein aantal kroegen blijft tot in de kleine uurtjes open. De rest van het land houdt het veel eerder op de avond voor gezien. Feestjes worden op de dag of vroeg in de avond gepland, zodat iedereen op tijd naar huis kan. Dit zal te maken hebben met het feit dat veel straten hier nog steeds onverlicht zijn, maar zeker ook met trauma uit het verleden en de behoefte om je met je gezin veilig te voelen in eigen huis, met de deuren en ramen gesloten. En inderdaad, in Battambang reden we om 10 uur naar huis van PPS, en het was alsof we in een spookstad waren. Het was een opluchting voor ons om het ' nachtleven' van Siem Reap weer in te kunnen. Alleen helaas, ook achter deze facade schuilt een wanbeleid op het gebied van infrastructuur en sanitatie. De plaatselijke bevolking zal jammergenoeg nog lang moeten wachten op structurele verbetering in het dagelijkse leven.

Kerstfeest op Anjali

Dankzij een Mormoonse familie uit Amerika konden onze kids genieten van een heerlijke kerstmaaltijd op school. Anjali staat los van welke geloofsovertuiging dan ook, maar ' beggers can´t be choosers', en voor de kinderen is het niet belangrijk wie het feest verzorgd, zij hebben goed gegeten (sommigen hadden de hele dag niet gegeten om extra te kunnen smullen van het diner!). Er was meer dan voldoende voor iedereen. Het was heel gezellig, de kids hebben wat kerstliedjes gezongen en er werd een film vertoond over de workshops die kinderen gevolgd hebben, en die uiteindelijk geleid hebben tot de foto's zoals die te zien geweest zijn tijdens de fototentoonstelling.

Na het feest terug gefietst naar Pub Street, daar wat gegeten en gedronken en wat op de markt rondgehangen. We kwamen wer oude bekenden tegen, zoals onze TC van de Pumpkin, en de jongen wiens naam ik even niet weet maar die geadopteerd is door mensen uit Hoek van Holland, en komende zomer voor drie maanden in Nederland op vakantie komt. Ik mag thuis vast gaan oefenen op Khmer curry voor als hij bij ons op visite komt. Kerstfeest in Siem Reap. Een geslaagde dag!

Matthijs over zijn belevenisen in Cambodja

We hebben vandaag en lange dag gemaakt, samen met onze tuktuk driver Boren. Het begon bij de bamboetrein. Dat was heel leuk, maar ook wel een beetje eng, want er was een brug over een riviertje die zelf gemaakt was van allemaal hout, en daar moesten we overheen. Het spoor is heel oud, het stamt uit de tijd dat de Fransen hier de baas waren. Toen zij vertrokken, werd het spoor niet meer gebruikt. Maar nu dus weer wel. Doordat het niet goed is onderhouden al die jaren, zitten er veel kromme stukken in, of sluiten de stukken niet goed op elkaar aan. Als je dan over zo'n stuk gaat, voel je dat wel!!

Het bamboetreintje bestaat uit twee stuks wielen met een stokje ertussen, daarbovenop is van bamboe een vlonder gemaakt, en de passagiers kunnen op een matje en kussens zitten. Je gaat niet zo heel hard, want het treintje rijdt op een soort brommermotortje, maar het is wel leuk! Als er een tegenligger aankomt, moet de trein met de minste lading van het spoor af, en bouwt het daarna weer op om door te rijden. Of als er twee treintjes achter elkaar aankomen, dan moet je ook van het spoor af. Er was ook een trein waar twee brommers opgezet werden om vervoerd te worden. Je kan met de trein helemaal van Battambang naar Phnom Penh, maar dat is mij een beetje te ver!

Daarna zijn we naar Wat Banan gegaan. Onderweg reden we door dorpjes en zagen we langs de rivier wijnranken en andere groenten verbouwd worden, heel mooi was dat. De Wat Banan is een tempel. bovenop een berg. We moesten 380 treden oplopen om er te komen. Boven hadden we mooi uitzicht over het landschap, en de tempel was natuurlijk niet meer heel maar wel mooi. Er liep ook een straathondje, Schurfie. Honden mogen we hier niet aaien, want ze hebben ziektes en vlooien en schurft, maar sommige zien er toch lief uit. Vooral Schurfie. Ik mis mijn eigen hond, daarom vind ik het ook leuk om hier honden te zien.

Na de wat Banan gingen we naar de Phnom Sompeuv, daar moesten 1025 treden beklimmen, om de verschillende tempels te kunnen bekijken. Ook hier was het uitzicht erg mooi. Van bovenaf kon je Cambodjaanse sneeuw zien. Dat is niet zo fijn als onze sneeuw. De aarde is hier rood, en de wegen die geen asfalt hebben zijn rood en stoffig. Als de auto's eroverheen rijden komt het stof overal. De planten worden ook helemaal rood, en de huizen zijn rood. Van boven op de berg kon je een hele wolk zien.Later moesten we met de tuktuk er ook doorheen, dus hebben we maar van die mondkapjes gekocht. Het is echt heel vies, en mijn moeders haar was helemaal hard geworden van dat stof. Maar dat boeit mij niet echt (da's een geintje)

In ieder geval, op deze berg zijn ook grotten. En daar gooide de Rode Khmer kinderen en volwassenen in naar beneden. Erg zielig. Je kon hier ook weer schedels en botten opgestapeld zien liggen. er zat een boeddhistische non in de grot, we hebben een donatie gedaan en ik kreeg een zegen en een armbandje.

We waren om 5 uur pas weer in het hotel. We moesten snel douchen, want we gingen naar de circusvoorstelling van Phare Ponleu Selpak. Dit project is ook voor arme kinderen, en ze leren er muziek maken, schilderen en tekenen en acrobatiek. De voorstelling was superleuk. Ze maakten veel grapjes maar je verstond er geen ene reet van, toch kon je het best wel begrijpen. En de kunstjes die ze deden waren best knap. Later dit jaar toert de voorstelling van de beste leerlingen van PPS door Europa. Ze komen niet naar Nederland, maar wel naar Belgie. Dan gaan we er zeker naartoe, en ik kan het iedereen aanraden dat ook te doen. Want het is heel knap dat ze gewone arme kinderen zo goed hebben kunnen leren kunsten te doen. De leeftijd van de acrobaten is 12 tot 21. Ze oefenen elke dag na school. Mijn vader en moeeder hebben nog twee kunstwerkjes gekocht. Allebei een hoofd van de tempel van Angkor Thom. Ze zijn goed gemaakt.

Morgen gaan we weer terug naar Siem Reap. Voor het kerstfeest met de kinderen van Anjali.

Foto´s gemaakt door de kinderen van Anjali

Als onderdeel van het jaarlijkse fotofestival hebben de kinderen van Anjali een collectie van hun eigen foto´s samengesteld waarvan een catalogus is gemaakt. Deze catalogus kun je vinden door de volgende link te volgen:

http://www.photographyforchange.net/pdf/Catalogue-Anjali.pdf

Elke foto is beschikbaar in drie maten: 210 x 297 mm, 297 x 420 mm of 329 x 483 mm voor $30, $60 & $80 USD respectievelijk. Wanneer jullie interesse hebben in een of meer van deze foto's laat het ons dan weten voor uiterlijk 1 januari 2010 door een mail te sturen naar familievochteloo@gmail.com met in de mail het nummer van de foto en het gewenste formaat.

Verslag van LOT: Lekker de hele dag op school

Vandaag hoefden de kinderen niet te werken , want er kwamen dokters die de kinderen gingen controleren op hoe zwaar ze zijn, hoe lang en of ze wel gezond waren. Alle kinderen kregen pillen, een was voor dat ze goed groeien en die andere weet ik even niet meer. Mijn vriendin Muoy heeft iets aan haar voet, ze kan niet goed erop lopen ik weet niet hoe dat is gekomen want in de zomer had ze dat nog niet. Maar ik heb haar een beetje geholpen door haar te dragen, alleen de trap op was een beetje te zwaar dus dat lukte niet.

Ik heb lekker gevolleybald, want we hebben een nieuw volleybalnet gekocht, of eigenlijk heeft mijn vader geld gegeven aan de jongens om een nieuw net te gaan kopen op de markt. En die zijn met z'n drieen op de brommer er een gaan halen. Ze hebben beloofd dit net niet kapot te maken. En ik heb met Dam gevoetbald en met Sytha, de leraar van groep 3 zeg maar. Ik kreeg een harde bal tegen mijn buik, dat deed vet pijn maar ik zei: It's okay. ik heb niet gehuild.

Tussen de middag heb ik meegegeten. Ik eet alleen rijst, want de groente en de vis zitten in een prakkie, dus dat ga ik niet eten. En we hebben het filmpje gemaakt voor de kerstwensen. En de grote jongens wilden weer Lemon Tree horen op de Ipod.

Omdat de helft van de kinderen nu 's ochtends naar een gewone Khmerschool gaan en de andere helft 's middags, is het wel wat rustiger op dit schooltje dan in de zomer. Dus na het eten gingen sommige kinderen douchen en tandenpoetsen, deden ze hun uniform aan (witte bloes met blauwe broek of rok) en gingen naar school.

Ik vind het heel leuk om weer de hele dag op Anjali te zijn en lekker te spelen met mijn vriendjes en vriendinnetjes. Ik vond het wel jammer dat ik vandaag niet bij de Khmer les kon zitten. Maar mijn vader en moeder gaan volgende week elke dag naar Khmerles bij een monnik in het klooster. Misschien mag ik ook wel mee.

Gisteren moesten sommige kinderen naar de ' New York highschool' om hun testresultaat terug te krijgen. Met die test wordt bepaald in welke groep ze mogen komen. Dat was best spannend, en we waren ook benieuwd naar de uitslag. Heel toevallig logeerden we aan de overkant van de school in het Green Garden Home Guesthouse, dus hoefden we alleen het erf af te lopen en de straat over te steken om met de kinderen op de uitslag te wachten. We hadden in de supermarkt om de hoek snoepjes en chocola gekocht om te vieren dat alle kinderen hun toets gehaald hadden, en waren toegelaten.

Battambang

Om 9.00 vertrokken naar Battambang, de tweede stad van het land. Het ligt een kleine 180 km van Siem Reap vandaan, aan de andere kant van het Tonle Sap meer. De rit duurt 2.5 uur met de auto, en dit keer rijden we er in een waarvan het stuur aan de rechterkant zit. Terwijl het verkeer net als bij ons ook rechts rijdt. In dit land kent men geen apk, maar ook de regels omtrent de invoer van auto's lijken niet bepaald scherp. De auto van onze chauffeur komt waarschijnlijk bij de buren vandaan, uit Thailand.

Ook wat betreft rijbewijs lijkt dit voor de meeste chauffeurs totaal overbodig. Als je maar kan rijden, toch?

Ze hebben hier trouwens wel rijscholen, zowel op het platteland als in de stad. Ik zie ze vandaag ook weer, tijdens onze rit. Nu begrijp ik wel waarom de mensen Kep en omgeving zo mooi vinden. Het is hier allemaal plat, de velden liggen er saai en droog bij en ook de huizen zijn hier vaker van steen. Kep is veel groener en gevarieerder.

Ook Battambang is niet echt een spannende stad. De rivier de Sangker loopt door de stad, waardoor aan weerszijden een mooie boulevard is aangelegd (of op andere stukken nog mee bezig is), en ook de overheidsgebouwen zijn hier statig en er staan veel kunstwerken op de pleinen. Er komen hier veel minder toeristen dan in Siem Reap, en dat is goed te merken aan het magere aanbod gezellige hotels en restaurants. Gelukkig vinden we in de buurt van de markt het Geckocafe, waar we op de eerste verdieping genieten van mangojuice. De markt in Cambodja is een bezoek waard. Vooral de groente-, en vismarkt is een belevenis op zich, maar vergeet niet een sjaal voor je neus te houden, de lucht kan zeer penetrant zijn! Matthijs moest er bijna van kotsen. De aanblik van stukken vlees zal daar vast ook een handje bij geholpen hebben. Dus je moet wat barrieres over, maar als dat lukt valt er heel wat te zien.

Je kan je afvragen wat we hier nu komen doen, als er niks te beleven valt. Allereerst komen we voor het PPS-project, waar we in Phnom Penh de schilderijen van gekocht hebben tijdens de veiling. Het complex ligt net buiten de stad, kinderen uit de regio krijgen creatieve lessen zoals schilderen en tekenen, grafisch ontwerpen en ze hebben zelfs en animatiestudio. Ook is een muziekschool waar kinderen zowel traditionele als moderne muziek leren, en het hoogtepunt is hier de acrobatiek. Er staat zelfs een echte circustent op het complex, waar wij morgen een voorstelling zullen zien. Na de voorstelling zijn wij uitgenodigd om te blijven eten, dus dat zal zeker een leuke avond worden.

Verder hebben we een tuktuk die ons morgen naar het bamboetreintje brengt en weer ophaalt, om in de verdere omgeving naar de 'Killing Caves' te gaan, oftewel hetzelfde als de 'Fields' maar dan nu in een grottenstelsel. We gaan naar een oud klooster boven op een heuvel, en onderweg zal het zeker veel plaatjes schieten worden, want het schijnt dat deze omgeving een hoog "National Geographic"-gehalte heeft. We gaan het zien!

Merry Xmas and a happy 2010!

Namens alle kinderen van Anjali "Merry Christmas and a Happy New Year".

En als de video niet werkt ga dan naar:

http://www.youtube.com/watch?v=knnu2bFaZPg

FC Zoetermeer of FC Anjali ?

Gisteren hebben de jongens voor het eerst getraind in hun nieuwe tenues, gedoneerd door FC Zoetermeer. De kleding kwam precies op tijd, want in januari komt een nieuwe semiprofessionele trainer de kids klaarstomen voor de jeugdcompetitie die later in dezelfde maand start. En nu maar hopen dat ze het tot een beker schoppen !!!!

Anjali

Terwijl thuis de kinderen nu in de sneeuw genieten van de kerstvakantie, is het hier gewoon weer de eerste schooldag van de week. Voor ons ook weer de eerste dag op Anjali. Matthijs en Lot hebben hun ´uniform´aan, het t-shirt van de school. Met z’n tweeën vertrekken ze met de tuktuk , en drie grote koffers vol met spullen op weg naar school. Remko en ik fietsen op ons dooie akkertje dezelfde route. Ik vraag me af hoe de Anjali-kids reageren als ze Matthijs en Lot zien aankomen.

Als wij wat later het erf oprijden, is het een drukte van jewelste. Alle kinderen rennen door elkaar heen, hangen om Lot en Matthijs heen. Iedereen is blij, ‘hello’, roept de een, de ander glimlacht verlegen als je ze bij de naam noemt en vraagt ‘how are you?’ De grote jongens tillen de tassen naar boven, reuze benieuwd naar hoe de nieuwe voetbaltenues eruit zullen zien. Het blauw/geel van FC Zoetermeer bevalt ze, dus wij zijn blij. De andere spullen zijn overhandigd aan Simone, de locale directeur van de school, en zij moet de spullen maar verdelen onder wie zij denkt dat hij of zij het ’t hardst nodig heeft.

Matthijs ziet zijn vriendjes Sekunthy en Sokchan terug, en voor je het weet zijn ze weer aan het spelen en voetballen. Lot is binnen aan het stoeien met haar maatjes, en even lijkt de tijd stil gestaan te hebben, en is het alsof we nooit zijn weggeweest. Gisteren had ik twee van mijn lievelingen al gezien, en nu zag ik ook Pech en Preuk eindelijk weer! Allebei in uniform, haren netjes gekamd en klaar om naar de “New York highschool “ te gaan.Op dit instituut krijgen zij, en de andere ‘advanced students’ extra lessen Khmer en Engels, wat beter is dan steeds wisselende vrijwilligers voor de klas. Pech is zo’n heerlijk spontaan joch met een vrolijk gezicht, het weerzien was geweldig! En Preuk, die gisteren om 9 uur al op school op ons had zitten wachten maar wij kwamen maar niet en tegen de tijd dat wij eindelijk daar waren, was hij alweer naar huis, die lieve arme Preuk vertelde tussen neus en lippen door dat zijn ‘vader’was overleden. Wat een slecht nieuws. Zijn ‘vader’was een oude leraar, die hier op school de kinderen onderwijs gaf in de boeddhistische leer. Hij heeft Preuk als weeskind bij zich in huis opgenomen en is zo dus zijn vader. Een tijd geleden was er kanker geconstateerd, maar leek hersteld te zijn. En nu was hij dan toch, zo’n maand na ons vertrek, overleden. Zijn vrouw, die ook op de school werkt als manusje van alles in de huishouding, heeft ons uitgenodigd voor de ceremonie ter herdenking van zijn 100^ste sterfdag aanstaande zondag. Remko en ik zijn heel dankbaar voor de uitnodiging. Voor de gelegenheid moeten Lot en ik gaan shoppen op de markt, voor een witte bloes en een lange zijden rok, een soort van sarong eigenlijk. Niet dat dit moest, we konden gewoon in casual komen, maar dat vinden we ongepast en uit respect passen we ons gewoon aan. Verder hebben we geen idee hoe de dag eruit zal zien, maar Rem en ik voelen ons echt erkend, dat we erbij mogen horen. Want wij hebben dan wel een supertijd hier gehad de vorige keer,en gweldige warme herinneringen maar nu blijkt dus dat dit voor hen net zo voelt! En dat maakt dat je niet de zoveelste vrijwillger bent die langsgeweest is.

Young Adult Program

Zondagavond gesprek gehad met Sam, de Engelse directeur van Anjali. Hij gaf een goede indruk van de situatie op school. De financieen waren weer meer op orde dan toen wij in de zomer ons een hoedje waren geschrokken van de chaos en drijgende tekorten. Er komt voldoende binnen om slalarissen te betalen en om de kids te eten te geven. En nu dus ook om de oudere kinderen naar een reguliere school te sturen. De bedoeling is om dit ook uit te breiden naar de intermediate groep, maar die groep is het grootst dus daar moet nog veel meer voor binnen komen willen ze zover zijn.

Over het “Young Adult Program”, dat over de kinderen gaat die te oud worden voor dit schooltje, hebben wij uit Nederland een uitgebreide mail gestuurd, met hoe wij dachten dat dit eruit zou moeten zien. Sam heeft daar ook weer verder over nagedacht, wat een gerustellende gedachte is. Er wordt een passende vervolgopleiding gezocht voor elk kind, en een woonruimte waar de jongeren bijelkaar kunnen wonen met een soort ‘moeder’ om te koken en te wassen.

Wij kwamen terug naar Siem Reap om te horen hoe het ervoor stond op school, en eigenlijk is het verhaal dat de boel weer goed gemanaged wordt, en dat zolang er voldoende geld binnenkomt alles goed gaat. Op welke wijze Rem en ik vanuit Nederland een rol gaan spelen in het “Young Adult Program” moet nog verder bespoken worden. Of dit in stichtingsvorm gaat gebeuren of niet. Misschien laten we de coordinatie en uitvoering wel gewoon hier, en adopteren wij een aantal kinderen. Of we financieren het jongerenhuis, dat kan ook. Zoals gezegd, voordat we weer vertrekken moeten we nog een keer goed de dingen bespreken. In ieder geval gaat Remko nog door de boekhouding lopen, volgen onze kinderen met hun vrienden les, en ga ik weer een lesje voorbereiden aan de hand van James Morrison’s ‘Undercovered’, want de kids hebben gevaagd of we weer wat konden gaan zingen. De liedjes die ze in de zomer geleerd hebben, zullen ze tijdens het kerstfeest ook nog doen, met Preuk op de gitaar. Geweldig!

En dan eindelijk de eindbestemming

Ik zit op de veranda van ons koloniale, houten huis, ‘thuis’ in Siem Reap. Ergens verderop in de straat klinkt Khmer-muziek. Nee, niet die smartlappen of happydiscodreun, maar de plaatselijke variant op de Gamelan die ik uit Indonesie ken. Moet toch eens vragen hoe dat hier in het Khmer heet. Er zit hier meer vaart in de melodie en meer variatie in de melodie. Toen we in Kampot waren, zijn we nog naar en school geweest waar de jeugd de traditionele dans en muziek leert. We konden bijzitten terwijl een groep kinderen uit de buurt hun instrumenten bespeelden. Zonder bladmuziek, en zonder dirigent! Het orkest kent minder instrumenten en onder de huidige omstandigheden kan ik het ook goed waarderen. Het is erg leuk om naar te kijken, Lot vond het ook leuk ondanks dat niemand de trow bespeelde. Een trow is een Cambodjaanse viool met twee snaren, ze heeft er zelf ook een mee naar huis genomen de afgelopen keer. Zou ik thuis een cd’tje opzetten, dan zou het al snel op de zenuwen werken. Maar misschien neem ik er toch een mee, leuk voor de kids om op school te laten horen bij een spreekbeurt. En wie weet, voor als Remko heimwee krijgt straks!

Terwijl wij van alle kanten berichten ontvangen over de sneeuw die in Nederland gevallen is, genieten wij optimaal van de tropische temperatuur. Je zou denken dat er hier geen duidelijk verschil in seizoenen is, maar dat is er wel degelijk. Toen wij van de zomer hier waren, gutste het zweet je om 8 uur ’s ochtends al van het lijf, en nu is juist lekker. Je moet natuurlijk niet als een bezetene over straat gaan rennen, maar het is goed te doen, zelfs midden op de dag.

Dus daar zijn we weer, in ons eigen Siem Reap. De reis waar ik zo tegenop gekeken had, moest ook echt niet veel langer duren, 8.30 vertrokken in Kampot, 5.30 hier aangekomen. Natuurlijk was het uitzicht prachtig, maar ook dat heb je op een gegeven moment wel gezien. Nou ja, wat wel leuk is, is dat je door het platteland rijdt en toch overal mensen bezig zijn met hun dingetje. Rij ik thuis 8 uur over de snelweg, dan zie je niks bijzonders. Hier heb je de rijstvelden, de mensen die druk bezig zijn met het drogen van de geoogste rijst, de straathonden die doofstom de straat oversteken met gevaar voor eigen leven, en op een marktje langs de weg (dit was het hoogtepunt van de dag!) een kraampje van drie vrouwen met gefrituurde krekels en spinnen!! We hebben er heerlijk voor staan griezelen, ook omdat een vrouw bezig was handenvol spinnen uit een zak te graaien en zo in kokend water te gooien ter voorbereiding op hun verdere avontuur in het bakvet. Laat ik zeggen dat de grootte van een spin toch al snel een handpalm is........wow! En dat dus op een grote stapel op een schaal.... En die vrouwen boeiden dat helemaal niet, maar voor ons ! Zij zaten er maar een beetje ongeingteresseerd bij terwijl wij zaten te gruwen. Het is wel echt iets wat ze alleen op het platteland eten, samen met vleermuizen, hier en daar in de regio een hond, slangen en waarschijnlijk verder alles dat je tegenkomt als je honger hebt maar nog net geen mens is! De chauffeur en zijn vrouw (ja, die had hij ook maar meegenomen voor de gezelligheid op deze lange reis! Alleen sprak ze geen woord Engels, de arme vrouw, terwijl haar man grap naar grap uit zijn mouw schudde en wij zaten te lachen om al die flauwigheden, en hij natuurlijk het hardst!

Dus tegen de avond reden we de stad binnen, wij op zoek naar punten van herkenning. Maar de stad is best groot, dus het duurde toch een tijd voor we Old Marketstreet bereikten en Matthijs verzuchtte: Ik zie de Blue Pumpkin!! De BP is een cafe met allerlei soorten verse broden annex chillcafe, DE place to be voor ons, en ons guesthouse zat daar een blok huizen vandaan verwijderd. Wat een dump! Donker,vies en de lucht die we in moesten ademen een combi van insecticide en schimmel.Omdat het al te laat was om nog te verkassen hebben we er een nacht geslapen, maar om kwart voor 9 ‘s ochtends zijn we alsnog verhuisd naar het Green Garden Guesthouse. Wat een verademing!

Ook leuk en je moet er tegen kunnen: terwijl ik hier zit te schrijven, is buiten op straat via de luidsprekers een gebedsdienst te volgen. Omdat ik er niks van versta, klinkt het lekker eentonig, maar ik zie die monnik al helemaal voor me die de dienst voorzit, in al zijn serene oranjigheid en dat is toch weer zo vertederend, dat ook dit voor mij te behappen valt. Remko en Matthijs hebben het idee opgevat om een nachtje in een klooster te overnachten en mee te doen met de meditaties etc. Ik hoop dat het gaat lukken. Matthijs’grote droom is om zo’n oranje gewaad aan te mogen trekken, zonder dat hij z’n koppie kaal hoeft te scheren, maar ik ben bang dat het hem niet gaat lukken. Jammer wel, want wat zou hij er weer schetig uitzien! (Over hoe mijn man eruit zal zien in zo’n gewaad laat ik me maar even niet uit, hahaha! Nou ja joh, vastook heel schattig!!!!)

En dat we hier in een boeddhistisch land zitten, draagt zeker bij aan het feit dat wij ons hier zo thuis voelen. Linda (Lot’s juf) vroeg waarom wij nou zo specifiek in Cambodja zitten. Tja, gisteren opweg naar hier heb ik lang en breed daarover na kunnen denken hoe ik dat het best kan verwoorden.

Het boeddhisme is een richtlijn waar Remko en ik een heel eind in mee kunnen gaan. En wij zien daar heel veel van terug in de mensen. Op dit punt moeten we even de recente historie vergeten, met die kanttekening dat Pol Pot ook voor het Boeddhisme geen plek had in zijn heilstaat, en de opmerking die ik al eerder maakte dat iedereen die zich bij het regime had aangesloten, vrijwillig of niet totaal waanzinnig was geworden.

De mensen die wij nu treffen, zijn zonder meer ontzettend aardig, altijd in voor een gesprekje en een vriendelijke glimlach. Als je al een woordje Kmer kent zoals wij, vinden ze je helemaal leuk en klets je nog wat langer. Koetjes en kalfjes, meer is het niet maar voor ons toch al veel meer dan wat we eigenlijk gewend zijn geraakt in onze gehaaste westerse samenleving? Behalve die vriendelijkheid zijn wij ook enorm gecharmeerd van een ander kenmerk dat haaks ligt op onze westere denkwijze: het denken in mogelijkheden in plaats van in beperkingen. “Kan niet”zal je hier niet snel horen. Voor elk probleem wordt een oplossing gezocht. Zoals bijvoorbeeld het punt met de fietsen van de kleintjes. In de zomer hadden zij hun eigen fietsen gekocht om mee naar het schooltje te fietsen, een eind uit het centrum vandaan. Toen wij weggingen, hebben we gevraagd of ze op de binnenplaats konden blijven staan van het guesthouse, tot we weer terug zouden komen. Geen probleem. De fietsen op slot gezet, en tot vanochtend hebben we erover nagedacht: zouden ze er nog staan of niet? Toen we aankwamen bij Baca Villa (guesthouse) werden we eerst vrolijk welkom terug geheten door de manager. “We komen de fietsen halen” zeiden we, en dat was geen punt alleen stond er maar een in plaats van twee. Blij dat Lot’s fietsje er nog stond, maar waar was die van Matthijs? “O, daar rijdt mijn broertje op”, zei hij.”Maar ik zal hem wel even bellen om te zeggen dat hij hem terug moet brengen”. Dus: sloten waren open gebroken, fietsje tijdelijk van eigenaar gewisseld, maar ze hebben er al die tijd ook geen punt van gemaakt dat wij ze daar achtergelaten hebben. De gedachte dat je een fiets die daar maar staat net zo goed zelf kan gebruiken totdat de eigenaar er weer is ook al moet je daarvoor dat verdomde fietsslot slopen, is een praktische mogelijkheid. Als thuis mijn buren ongevraagd mijn spullen gebruiken, sta ik wel even anders te kijken, maar hier is dat helemaal prima. Want het gaat in harmonie, en in alle vriendelijkheid. En pas veel later, al fietstend naar het schooltje, bedenk je pas wat een grappige gang van zaken dat is. Lot, die ook wel snapt dat het broertje die fiets goed kon gebruiken, zegt op een gegeven moment:’Mam, als we weer weggaan, geef ik die fiets aan hem. ’Joepie! Mijn eigen kind heeft er ook weer wat van opgestoken: delen wat je hebt en een ander wat gunnen. Heel “boeddhistisch”toch?’.

En zo zijn er nog veel meer voorbeelden te bedenken van het denken in mogelijkheden, bijvoorbeeld: moet je iets zwaars vervoeren maar heb je geen vrachtauto? Dan doe je dat toch gewoon opstapelen op je brommertje, of dat bamboetreintje waar ik al eerder over vertelde, dat is ook zo’n voorbeeld. Het verkeer is op zich een en al flexibiliteit. In de stad wordt niet harder gereden dan 40 km p-u, en iedereen heeft de ruimte om die richting te kiezen die hij op wil. Voorsorteren gebeurt door links van de weg te rijden, en over te steken naar de rechter weghelft als er ruimte voor is. Niemand maakt zich druk, en deze houding is voor fietsers, handkarren en automobilisten gelijk.

Vindingrijk en flexibel van geest. Het zou me niet verbazen dat die houding er ook aan bijgedragen heeft dat de mensen het verleden achter zich kunnen laten, er niet over praten en er mee te koop lopen. Iedere Cambodjaan heeft in zijn familie wel iemand die slachtoffer is geworden van het regime, dichtbij in de vorm van ouders of grootouders, of verderweg in de familie maar niemand is er los van. En toch wordt er niet over gepraat. Het leven gaat door, is de houding. Vooruit kijken, niet achterom. Ik vind dat echt bewonderenswaardig.

En zo komen we dan eindelijk aan waar we moeten zijn: Anjali-house. Het is zondag, dus er is geen les vandaag, maar zodra we het hek naderen worden we toegeroepen door Dam (weesjongen van 15 en stiekem een van mijn lievelingen): Yeah!!! Hij is blij om ons te zien, wij blij om hem te zien een knuffel is meer dan op z’n plaats. Al snel komen de anderen er ook bij, de jongens die op school wonen, en oh! Wat is het heerlijk om er weer te zijn!! Na wat how are you’s en meer van dat soort praat, duurt het niet lang voor Remko weer aan het voetballen is met z’n vriendjes en tot mijn grote plezier en verrassing rijdt niet veel later Sophal het erf op. Sophal is een meisje van een jaar of 15, een schat van een kind met een zwaar bestaan. ’s Ochtends maakt ze het huis schoon, doet de was, gaat naar haar werk (zwembaden schoon maken) en daarna gaat ze naar school. Als ik vraag hoe het met haar ouders gaat, is het moelijk voor haar, gelukkig gaat het met haar broertjes en zussen wel goed. Een van haar broers is het klooster ingegaan om monnik te worden, een keuze die vaak gemaakt wordt uit armoede. Ze is zo hartverwarmend blij om ons te zien, ik zie haar traantjes en ik voel meteen de mijne. Dit kind verdient zo veel beter.

We kletsen wat, totdat ze weer verder moet met haar werk, want zondag is voor haar geen vrije dag.Tot mijn grote schrik verteld ze me dat haar vriendin Chea niet meer naar Anjali komt. Ze mag niet meer van haar moeder. Ze verteld het niet met zoveel woorden, maar waarschijnlijk komt in dat gezin ook te weinig geld in het laatje, en werkt ze nu in een restaurant. Met amper vijftien jaar. Terwijl ik zo veel plannen had voor haar als schoonheidsspecialiste of zo. Het is zo’n mooie meid, die had nog veel langer van haar jeugd moeten kunnen genieten. Zo lijkt alles mij weer tevergeefs geweest, en vervalt ze toch nog in een leven vol armoede van de onderste klasse.

Ik heb gelukkig niet veel tijd om er te lang bij stil te staan, anders wordt ik weer intens verdrietig. De jongens van het schooltje, allemaal ook lid van het Anjali voetbalteam, hebben te horen gekregen dat wij nieuwe tenues voor ze meegenomen hebben in de kleuren van onze plaatselijke voetbalclub. Ze vinden het helemaal geweldig, kunnen bij wijze van spreken niet wachten om het te zien. Ik ben benieuwd: morgenmiddag brengen we de spullen mee naar het schooltje, en ik hoop dat ze er dan blij mee zijn. ’s Middags zijn alle kinderen er om eerst te eten, en daarna lessen te volgen. Volgens de jongens zijn er maar twee vrijwillige teachers op het moment. We zullen zien of we mee kunnen gaan draaien tijdens de lessen ,nu we er toch zijn. Woesdag gaan we voor drie dagen naar Battambang, en zijn we op tijd weer terug.Want voor de avond van 25 december staat een afspraak gepland: dan vieren we met zijn allen kerstfeest!

Epic Art Centre

Wat opvalt als je door Cambodja reist, is dat elk stukje van het land hoe nietszeggend het op eerste gezicht ook lijkt, belangrijk genoeg is voor NGO's om goed werk te doen ter bevordering van de positie van de minder fortuinlijken in deze maatschappij.

In Kep hadden de Australiers hun kamp opgezet om een centrum neer te zetten waar wezen en straatkinderen onderwijs, voeding, verzorging en geborgenheid kunnen vinden.

In Kampot bevindt zich het Epic Art Centre. "Epic" staat voor "Every Person Counts", en dat geldt in dit geval voor de lichamelijk gehandicapten en doven. (www.epicarts.org.uk/cambodia)

Deze groep mensen werden tot voor kort, en in sommige gehuchten in het land nog steeds, als een soort melaatsen behandeld. Dankzij de bevlogenheid van Engelse vrijwilligers is er een centrum opgezet, dat deze groep zelfvertrouwen bijbrengt, door hun te introduceren in de wereld van de Kunsten. Doofstommen leren hier communiceren door middel van gebarentaal, dat pas 10 jaar een Khmervariant kent!!! Gehandicapten leren een vak, en houden bijvoorbeeld in het centrum van Kampot het Epic Art Cafe draaiende.

Door hard werken hebben zij een theatervoorstelling gemaakt, waarmee ze in het land voorlichting geven over hoe het is om gehandicapt te zijn, maar ook mee kunt draaien in de samenleving. Er is een dans/acrobatiekvoorstelling, waarmee ze tot buiten de landsgrenzen bekendheid hebben gekregen.

In samenwerking met gevestigde fotografen hebben de jongeren in dit centrum workshops gevolgd, waarvan het resultaat in boekvorm onlangs in gepresenteerd in Phnom Penh.

In dit centrum uitgebreid gesproken over onze bedoelingen met kunstwerken van jongeren uit achterstandsgroepen, en hoe foto's uit hun verzameling perfect aansluiten bij onze collectie.

De reactie op onze bedoelingen waren erg positief. Helaas was de eindverantwoordelijke voor afdeling fotografie voor de feestdagen in Londen, dus dit krijgt nog een vervolg in het nieuwe jaar.

Het zou geweldig zijn als hier een samenwerking uit voort zou komen.

Sightseeing rondom Kep

We hebben onze intrek genomen in Rikitikitavi met uitzicht op de Kampong Bay-rivier die door het stadje Kampot stroomt. Rikitikitavi is en klein guesthouse in handen van een Engelsman en een Nederlandse, met op de bovenverdieping het restaurant waar je lekker kan zitten en uitzicht over de straat.

Er gebeurd niet bijster veel in dit stadje, maar het heeft wel een prettige sfeer. Er zijn hier een handjevol buitenlandse toeristen, en net iets meer buitenlanders die hier voor langere tijd zijn neergestreken, zoals de eigenaren van dit guesthouse. Het leven vindt grotendeels plaats langs de rivier, de meeste restaurants en bars zijn hier te vinden, en ook de enige echte disco in de regio staat hier. Het heeft iets weg van het Wilde Westen, waar in de middle of nowhere opeens en saloon staat waar het allemaal schijnt te gebeuren: compleet met vette neonlichten om het nog 'ns extra aan te dikken. Als we geen kids bij ons hadden, waren we zeker even naar binnen gegaan om sfeer te proeven, maar helaas.....deze gave tent gaat aan ons voorbij.

Jammer, want de Khmer houden wel van disco, en het klinkt ook zo lekker fout. In de meeste cafe's staat het volume zo hoog, dat je op straat al kan meegenieten.

Behalve disco hebben ze hier ook een voorliefde voor smartlappen. Ik zat op een avond vol verbijstering naar en variant van 'Idols' te kijken. Zo knullig, alsof je terug bent in de jaren '60. Publiek dat voorzichtig mee zit te deinen op de muziek, verlegen giechelende meisjes op de eerste rij als de camera voorbij komt, en dansjes die er niet om liegen: een stapje naar links, een stapje naar rechts. De deelnemers zijn brave tieners, de presentator heeft erg veel weg van Bob Bouma, voor wie oud genoeg is. Vooral niet te wild, dames en heren!

Toch wel raar, want via de satelliet komt toch ook hier de hele wereld binnen, om te beginnen al de Aziatische MTV (waar ook Westerse clips op voorbij komen), en ook Amerikaanse series zoals 'Sex and the City'. En iedereen heeft toegang tot satelliet tv, door een eigen schotel in de tuin of door in de tv-kroeg te komen kijken. Tv-kroeg is ook een leuk fenomeen: zet drie of vier tv's op een rijtje, met op elk toestel een ander kanaal en zet dan in de ruimte een paar rijen stoelen voor de bezoekers. Verder schenk je wat bier. Voor elk wat wils dus, of alles in een als je dat wilt. Want op elk toestel staat het geluid gewoon aan, dus kan je ook nog alles tegelijk horen en uit elkaar houden als je een beetje geoefend oor hebt!

Maar op de een of andere manier gaat het hier allemaal niet zo hard, of heeft men in Cambodja niet zo'n behoefte aan al te veel westerse invloeden. En dat is precies wat het land zo leuk maakt. Hopelijk blijft het nog een tijdje zo. Gisteren spraken we een Australische vrouw die af en aan al zo'n 10 jaar in Kep komt. Ze heeft het in die jaren zien veranderen van een dorp dat niks heeft, tot een dorp met elektriciteit, wifi en resorts. 'Alles goed en wel', zegt ze als we het hebben over het bevorderen van toerisme in deze streek, 'Maat het vervelende van dit land is dat ze aan de verkeerde kant van vooruitgang beginnen. Eerst de resorts, en pas daarna kijken ze naar je infrastructuur en sanitaire voorzieningen. Dat is de omgekeerde wereld.' De riool blijkt uit te komen in de zee hier bij de baai. Ben ik blij dat onze kids niet in de zee gezwommen hebben!! En nu begrijp ik dus ook waarom iedereen voor een dagje zon en zee naar het strand van het onbewoonde Rabbit Island gaat.

De Australische is bang dat het over niet al te veel jaren hier een tweede Sihanoukville wordt, ten koste van de mooie natuur, wildlife en de rust. Sihanoukville is een grote stad hier een dikke 100 km verderop, de grootste havenstad van het land. Er komen veel Russische toeristen en het schijnt er erg ranzig te zijn. Het is ook de enige stad in het land waar veelvuldig melding gemaakt wordt van diefstal en andere criminaliteit.

Het zou inderdaad zonde zijn als de ontwikkelingen die kant op gaan. Want ook al vindt ons verwende Westerse zoontje het hier tamelijk saai, de omgeving is prachtig en dat geeft hij uiteindelijk ook wel toe.

We hebben vroeg op de ochtend een tuktuk geregeld om ons door het platteland te rijden. tegen de achtergrond van bergen liggen de rijstvelden goudgeel van kleur (het is tijd van oogst, de halmen zijn verwijderd, wat blijft staan droogt uit en dient als voedsel voor de vele koeien in de streek). De regio staat niet alleen bekend om zijn rijstvelden, maar ook zoutwinning en de verbouw van peper (Kampot-peper schijnt verrukkelijk te zijn in plaatselijke visgerechten en is in het algemeen bekend om zijn uitzonderlijk goede smaak, voor wie het wil uitproberen: we hebben een flinke zak gekocht op de plantage.)

We rijden door de dorpjes en langs de huizen waar de vrouwen druk bezig zijn met de rijstoogst te drogen te leggen op matten in de zon. Dat gebeurd op het erf of gewoon langs de kant van de weg. We zien kinderen van en naar school fietsen, netjes in uniform van witte bloes en blauwe rok. De tienermeisjes dragen een lange rok, en vaak een hoedje tegen de zon want ook in dit stuk Azie zijn ze als de dood om bruin te worden. Vaak worden we al van ver toegelachen en met een 'hello' oefenen ze hun Engelse conversatie. Kleintjes zwaaien vanaf het erf van het huis. Lot vindt het prachtig om contact te maken met de kinderen. Ze vindt het heel leuk hier, maar kijkt toch het allermeeste uit naar het weerzien met haar vrienden van Anjali. Het is heel grappig, dit wederzijds aapjes kijken. Remko is natuurlijk een bezienswaardigheid op zich, en zijn dan ook oprecht nieuwsgierig. Anderzijds kijken wij ook rond alsof we in een themapark zitten O, kijk nou: een ossenkar, een oude vrouw in traditionele kleding, een hele familie van vier op een brommer, een bus uit het jaar nul etc.etc.

We zien op de peperplantage hoe de plant eruit ziet waar het aan groeit (leuk, nooit over nagedacht waar die bolletjes in de molen nou helemaal vandaan komen) en ook andere fruitbomen: ooit wel eens een kiwiboom gezien? Of een mangoboom, durianboom, guaveboom? Alles hebben ze er staan, en veel van deze vruchten groeien het gehele jaar rond dus goede bron van inkomsten. Kids hebben een takje van de peperplant meegenomen. Leuk om op school te laten zien.

Verder hebben we de grotten bij Kampong Trach bezocht. Er zijn heel wat grotten te vinden in deze omgeving, wat deze bijzonder maakt is dat het dak van de berg miljoenen jaren geleden is ingestort, waardoor je binnen in de rots je plotseling op een plein staat, omgeven door rotswanden rondom. Van daaruit kan je aan alle kanten via gangen de grotten in. We hebben twee jongetjes uit het dorp die zich 'spontaan' aanmelden om als gids te fungeren die mee gaan. Wel handig, want zij hebben een zaklantaarn en wij niet. Ze laten ons verschillende grotten zien, waar hele stukken druipsteen vanaf het plafond nar beneden toe groeien. Tot grote verbazing zit iedereen er met z'n vingers aan, wat funest is voor het steen. Oorspronkelijk is het prachtig wit, maar door het minste contact met vettige mensenhanden veranderd het steen van kleur tot een soort grijs. Zonde, maar er is ook geen enkele vorm van toezicht in de grotten, ook al moet je op een zeker punt wel toegang betalen. In veel grotten zijn heiligdommen te vinden voor zowel Khmer als Vietnamezen (Vietnam ligt op anderhalf uur rijden hier vandaan) en Chinezen ( die nou eenmaal overal zijn), en niet alleen boeddhistisch maar ook ouder dus hindoeïstisch. De grotten werden dus al eeuwen geleden bewoond door verschillende volkeren, de laatste bewoners waren de laatste aanhangers van de Rode Khmer in de jaren '80. Nu wonen er alleen nog vleermuizen, slangen, vette spinnen en hoog op de rots een apenkolonie. In de regentijd valt er zoveel regen, dat de grotten zich vullen met water en het zelfs tot op een halve meter hoogte komt te staan.

Terwijl ik dit schrijf, is de stroom al voor de zesde keer uitgevallen en is het hier aardedonker (maar laptop heeft een accu, dus no problem) en lopen de straathonden zich niet ver van dit guesthouse luid blaffend te verzamelen voor hun nachtelijke strooptocht. Het schijnt dat je 's avonds beter niet in een roedel straathonden terecht kan komen. Ze kunnen zich als een groep wilde dieren op je storten als avondmaal! Griezelig, en wat maken ze een herrie. Overdag vormen ze geen bedreiging, want eigenlijk zijn de straathonden gewoon huisdieren die de huizen van hun baasjes bewaken. Maar 's avonds komt hun oerinstinct naar boven en gaan ze de straat op. Ik zie onze Chester en Harvey al gaan!

Morgen vertrekken we weer naar Phnom Penh om onze bagage op te halen bij de Frangipani Villa, om vervolgens met privebusje te vertrekken naar onze eindbestemming Siem Reap. Met overstap een rit van ongeveer acht uur, ik heb er nu al geen zin in. Het is bovendien gaan regenen, en dat maakt de zandwegen hier tot een grote modderpoel waar je niet doorheen komt. Bah. Ik had al voorgesteld om het vliegtuig te nemen (vlucht van 50 minuten!), maar Rem is in dit soort situaties onvermurwbaar. Zal er dan toch stiekem een hang naar spanning en sensatie zitten in die jongen?

Ach, ik troost mij met de gedachte dat aan het eind van de rit het meest goddelijke stuk Brownie mijn deel zal zijn, die van de the Blue Pumpkin, yummy! En dan vier ik, als de dag al bijna voorbij is, toch nog mijn verjaardag!

Kunstwerk uit Battambang

Eindelijk lukt het om een vaste aansluiting in het Beachhouse te vinden, en kunnen we een van onze meest kleurrijke schilderijen tonen. Echter: hier moeten we het weer even bij laten, want internet is erg wisselvallig en ligt er om de haverklap uit. Nu weet ik dat ik bekend sta om mijn eindeloze geduld (mwah!), maar meer dan vijf minuten per foto(en dat is dus als alles het op volle kracht doet) is ook mij iets aan de lange kant!

www.veranda-resort.com

Gisteren hebben we de indruk achter gelaten dat Kep niet veel te bieden heeft. Als je Matthijs ernaar zou vragen, dan zou hij dat volmondig beamen. Vannacht in de bungalow heerlijk onder de klamboe geslapen, dat was gek genoeg de eerste keer dat we dat tegen gekomen zijn, het heeft wel iets romantisch. Nu zitten we aan de kust dus zal malaria hier ook niet een groot gevaar zijn, bovendien spuiten we ons voor het slapen gaan van boven tot onder in met Deet. We zien niet veel muggen, maar voor de zekerheid dan toch maar wel doen.

In het donker (en dat is hier nog echt donker! Zoveel sterren aan de hemel:geweldig!) luisteren we naar de geluiden van de nacht. In het dak van ons huisje woont een tokeh, een groot formaat gecko genoemd naar het geluid dat hij maakt. Eigenlijk is hij met zijn 20 cm nog best een kleintje, en zijn geluid is ook duidelijk nog niet van een volwassen exemplaar. Het klinkt wel gezellig, de kinderen vinden hem ook bijzonder leuk en proberen hem aan de praat te krijgen door het geluid na te bootsen. Verder hebben we al een grote gele kikker gezien, een duizendpoot, salamandertjes en vleermuizen. Misschien als we morgen vroeg uit bed kunnen komen, gaan we een jungletocht maken en komen we zeker nog wat slangen en wilde honden tegen.

We zijn verkast naar het Beachhouse aan de boulevard van Kep. We zittten in een familyroom met twee aparte slaapkamers, jammer genoeg niet met uitzicht op zee, maar wel lekker koel aan de achterkant van het hotel met een grote veranda voor onszelf. In de tuin is een zwembad en terras waar we nu lekker liggen te loungen. We zijn zeker niet de enige toeristen hier: het hotel zit vol maar in het zwembad is het lekker rustig. Waarschijnlijk zitten de backpackers nu op het verlaten strandje van Rabbit Island te genieten van een wit zandstrand. Dat in groot contrast met het strand van Kep, het is klein en niet echt mooi. Rabbit Island bezorgt ons gezin al twee dagen verhitte discussie. Rem en Matthijs zien duidelijk de contouren van een konijn in het eiland, Lot en ik hebben blijkbaar wat minder fantasie want we zien er helemaal niks in.

Dikke pret als onze tuktukdriver ons tijdens een ritje een heel ander eiland aanwijst als zijnde Rabit Island! (Overigens: ook dit eiland lijkt in de verste verte niet op iets als een konijn....!)

Ondanks dat we in het Beachhouse prima zitten, heb ik een beetje spijt dat we niet in een ander hotel zitten, het veranda resort. Dit hotel is in 2008 geopend, en werkelijk een verborgen pareltje aan de kust. Het is gemaakt van verschillende houtsoorten, heel verantwoord eco allemaal en toch bijzonder luxe. Het complex bestaat uit mooie bungalowtjes van alle gemakken voorzien, een heel fijn restaurant met uitgebreide kaart en specialiteiten. Dit alles voor maar 20 dollar meer dan waar we nu zitten, alleen niet aan de zee maar ongeveer een halve kilometer er vandaan. Ik denk dat als het aan de zee of doorgaande weg had gezeten ze meer bezoekers zouden hebben. Dus bij deze van de gelegenheid gebruik maken om wat reclame te maken voor dit resort, echt toppie!!!

De eigenaar van dit resort is een vriend van Rith, de eigenaar van Frangipani villa in Phnom Penh. Hij heeft waarschijnlijk net als Rith in Thailand gestudeerd, want je ziet dat zij veel meer aandacht besteden aan de aankleding van de hotelkamers en de service die geboden wordt. Op die manier brengen ze het hotelwezen in het land naar een hoger niveau, wat alleen maar goed is voor het toerisme. Ondanks dat toerisme hier redelijk op gang komt, is de service prima. Het is voor ons zelfs te hopen dat het niet te hard gaat allemaal, want in tegenstelling tot een land als Thailand, heeft het toerisme het land gelukkig nog lang niet verpest en zie je nog veel authentieks, wat de mensen hier ook nog oprecht vriendelijk en geinteresseerd houdt in ons als bezoekers zonder dat ze meteen dollartekens in hun ogen krijgen als je eraan komt.

De rest van deze dag hangen we wat bij het zwembad rond zodat de kids hun gangetje kunnen gaan. Rem en ik hebben de tijd om nog even alles op een rijtje te zetten van wat er besproken moet worden als we in Siem Reap zijn over drie dagen. De eerste afspraak staat al gepland voor zondagavond, natuurlijk in the Blue Pumpkin onze 'stamkroeg'.

En, Edith of Marie -Louise: wordt het Cambodja jullie volgende vakantie? Leuk dat jullie volgers geworden zijn!

Van wat ooit was: Kep

Na het ontbijt in de Frangipani villa hebben we afscheid genomen van onze heerlijke design hotelkamers, om deze in te ruilen voor een bungalowtje aan de zuidkust van Cambodja. Ondanks dat we een dag eerder vertrokken uit het hotel dan geboekt was, stond de eigenaar Rith er ook om ons uit te zwaaien. Zoals al eerder verteld, was het eigenlijk door hem dat we ons programma hebben omgegooid. Hij gaf zo hoog op over de schoonheid van dit kustgebied, dat we toch wel erg nieuwsgierig werden. En ach, wat is nou een autorit van drie uur als je al het natuurschoon voor terug krijgt?

Zodra we de stad verlaten hadden, werd het beton ingeruild voor rijstvelden, palmbomen en traditionele houten paalwoningen. De weg naar het zuiden is grotendeels geasfalteerd, en je kan aardig doorrijden omdat het aantal auto's en vrachtwagens niet hoog is. Wel rijden er overal kinderen op fietsjes, soms wel met z'n drieeen op een fiets, en het lijkt ze niets te doen dat een auto als de onze met 100 km p/u voorbij raast. Veel brommertjes hebben de functie van kleine vrachtauto's: volgebouwd aan weerskanten van de bestuurder met zakken rijst of fruit, tuft zo'n brommertje over de weg. Hoe de bestuurder het gevaarte stabiel en rijdende weet te houden is een kunst op zich!

En dan heb je nog de ossenkarren, nou ja hier dan getrokken door witte, uitgemergelde koeien. Of loslopende koeien, die heb je ook en eentje zorgt ervoor dat de chauffeur uit alle macht op zijn rem moet staan om er niet overheen te rijden.

Langs de weg is het een en al bedrijvigheid en je kijkt je ogen uit omdat er overal wel wat te zien valt: de mannen die nieuwe huizen bouwen, de kinderen die op het erf spelen, mannen die al kletsend langs de weg een hapje eten bij een plaatselijk tentje, de kapper die met niet meer dan en stoel en een spiegel aan de muur zijn werk kan doen. Overal zijn mensen druk bezig met hun dagelijks leven, en wij rijden daar doorheen en genieten van het uitzicht. Wij, dat zijn Rem en ik, want de kids spelen 'Legoracers' op de computer........duh!

Uiteindelijk wordt die rit van drie uur ons toch een beetje te lang, en net op het goede moment blijken we aangekomen te zijn in Kep.

In de koloniale tijd was dit voor de Fransen de Place to be om het stadse leven in Phnom Penh te ontvluchten, en bouwden zij hier hun buitenhuis. Ook de toenmalige koning had hier een optrekje, en zelfs een prive-eilandje voor de kust waar hij zijn speciale gasten ontving. Helaas laat ook hier de Rode Khmer weer sporen achter: huizen werden geplunderd of verwoest, van de bewoners bleven alleen de vissers over. Van sommige buitenhuizen staan de muren nog overeind, maar dan heb je ook alles gezegd. Je ziet het verval van wat ooit grandeur uit gestraald moet hebben en ook van de boulevard kan je je voorstellen dat hier ooit de dames in lange rokken met parasol hebben geflaneerd. Jammer dat er nu niet de energie in gestoken wordt om de boel op te knappen, want als toeristisch oord heeft het voldoende aantrekkingskracht in de vorm van de kleine onbewoonde eilandjes voor de kust die aardige witte stranden schijnen te hebben, en het natuurreservaat dat loopt tot aan de Vietnamese grens.

Wat ze hier in ieder geval zeker nog moeten hebben is een ATM...........de dichtstbijzijnde automaat staat in Kampot, 25 km verderop. Aangekomen bij de bungalows bleek er alleen in contant geld afgerekend te kunnen worden. Daar hadden we even geen rekening mee gehouden, want er moet voor de overnachting natuurlijk wel betaald worden! De taxi was net weer vertrokken, dus Rem achterop een brommertje bij een wildvreemde op weg naar Kampot. Nou dat is geen fijn gevoel, zeker niet gezien het voorval van een maand geleden waarbij een toerist om een paar dollar op weg naar de 'killing fields' is vermoord. Maar goed Rem blijft daar redelijk nuchter bij en ja twee uur later was hij er weer. Lekker gelunched met de driver langs de rivier in Kampot. Hij had wel even het idee waar gaan we nu naar toe. De bami goreng met eenden eieren langs de straat bleek zeer goed te doen. Wel nog een lekke band gehad onderweg maar dat is niet zo gek op de wegen hier en dan met zijn tweeen op zo'n brommertje scheuren. Enorm genoten van de omgeving, want iedereen is momenteel bezig om het rijst van het land te halen en te dorsen. Ik blij dat ie weer terug was!

Meld je aan als volger!

Linda van harte welkom als nieuwe volger van ons blog!

We zouden het leuk vinden wanneer andere volgers zich ook aanmelden op het blog zodat we kunnen zien wie er allemaal meeleest.

Bijkomende voordeel is dat je een emailtje krijgt wanneer er een nieuw stukje is geplubiceerd.

Child Safe Network

Op onze omzwervingen door de stad kwamen we terecht bij het CSN. Zij houden zich bezig met de straatkindertjes hier, maar ook in andere steden in het land. Hoofddoelen zijn: kids weg te krijgen van de straat, onderwijs en verzorging. Maar wat we vandaag weer hebben geleerd, is dat dit een hardnekkig probleem is in de samenleving, die maar niet zo een twee drie uit te bannen is.

Veel straatkindertjes werken als verkopertjes van waterflessen of boeken, snuisterijtjes, hapjes en dergelijke. Voor argeloze toeristen vaak moeilijk om te weerstaan, want het oogt wel lief en zielig, omdat wij dat helemaal niet kennen.

Maar juist die toegefelijke houding zorgt ervoor dat deze vorm van kindermishandeling blijft bestaan. En dan heb ik het alleen nog maar over straatverkopers, nog niet eens over kinderprostitutie!

Het vervelende van de hele zaak is, dat het niet eens het probleem van het kind is waar we hier mee te maken hebben, maar eerder met de ouders en familie! Geld verdienen is belangrijker dan onderwijs, want met dat laatste kan je geen eten kopen. Ook wordt het boeddhistische principe van karma verkeerd gebruikt (door gebrek aan kennis!), en ondergaat met gelaten zijn lot aan de onderkant van de samenleving in plaats van deze te doorbreken. Ons werd de vergelijking van het volk van ontwetenden met een volkje mieren voorgelegd, die allemaal achter elkaar aan lopen, zonder onderbreking of misstap van een van de mieren.Terwijl het CSN probeert juist dit te doorbreken, zodat de ouders inzien dat onderwijs belangrijk is voor hun kinderen, en dat je juist wel eraan moet en kunt werken om het beter te krijgen. Niet vandaag, maar wel in de toekomst. En voor de volgende generatie. Maar ook hier steekt dan weer de erfenis vn de rode Khmer de kop op. Want de ouders van nu, hebben nagenoeg geen scholing en de generatie boven hen is grotendeels weggevaagd. Dus hoe kunnen zij beter weten?

In ieder geval wordt CSN ondersteund door Friends International (www.friends-international.org) en worden hun inspanningen gedragen door een groot aantal instellingen in het toerisme: hotels, tuktuk-drivers, restaurants, vervoersmaatschappijen etc. Zo verblijven wij bijvoorbeeld in een hotel waar het nadrukkelijk verboden is om ´damesbezoek´ te ontvangen op de kamer. En zijn er restaurants die straatkinderen de mogelijkheid geven om een vak te leren (waar wij dus met onze stichting in financiering willen voorzien). Ook zijn er winkels waar spullen verkocht worden die vervaardigd zijn in ateliers van Friends International. Heel belangrijk om te weten dat dit bestaat, als je als toerist naar Cambodja komt. Zonder dat je je nek uit moet steken, heb je de keuze om een bijdrage te leveren aan het verbeteren van de situatie van de kindertjes, en NGO's te ondersteunen in het goede werk dat er hier gedaan wordt. Alle beetjes helpen, niks doen is nog steeds geen optie!

Gesprekken met hulporganisaties doen ons wel steeds weer denken aan 'onze'kinderen van Anjali. We verlangen er echt naar uit om ze weer te zien, en om met de belangrijke gesprekspartners daar tot concrete afspraken te komen zodat we verder kunnen met de stichting in Nederland.

Maar voordat we naar hun toe gaan, eerst nog wat anders. En dat is de schuld van de eigenaar van dit hotel, die ons lekker heeft zitten maken met verhalen over Kep, een klein plaatsje aan de kust niet ver van Kampot, waar het toch zo goed toeven is! Strand, zee, boottochtje naar een eiland, watervallen en mountain trail. Leuk leuk leuk! En hier op twee, drie uur rijden vandaan. Dus toch een paar dagen ingelast, omdat we er anders niet meer aan toekomen. Want we gaan niet van het noorden weer naar het uiterste zuiden rijden, dat zou zo onzinnig zijn! En voor de kids toch leuk om ook nog in de zee van Cambodja gezwommen te hebben. We verblijven er op vier verschillende plekken, van hotel tegen de berg aan met uitzicht op de zee tot bungalowtje in het groen. Plaatselijke horeca ondersteunen noemen we dat (maar eigenlijk kon het niet anders, want hier is het hoogseizoen en alles zat telkens vol, dus waren we wel verplicht meerdere hotels te boeken, haha). Dus vanavond inpakken, en morgen wegwezen. Gelukkig kunnen we alle bagage met spullen voor het schooltje hier in het hotel opslaan (lang leve de ware klantvriendelijkheid!!) tot we naar Siem Reap verkassen.

Vanavond hier nog even langs de Mekong rivier flaneren op de boulevard, en eten bij Warung Bali. Echt Indonesisch eten, want we liepen toevallig tegen de eigenaar aan, en dat is weer een echte Indonees uit Jakarta. Met vegetarisch menu, hahaha!