Bijkomen op Koh Chang

Koh Chang. Het grootst eiland van Thailand, op een uurtje vliegen van Bangkok. Je landt op het vliegveldje van Trat, vanwaar je met een busje naar de haven gebracht kan worden waar de ferry om het half uur vandaan vertrekt.

Het is een kleine drie kwartier varen. Eigenlijk is het eiland een grote berg, waar omheen en weg loopt. Het eiland is het minst toeristisch van alle Thaise eilanden. Daarom hebben we ervoor gekozen om hierheen te gaan. Maar toch: langs de weg staan om de paar honderd meter guesthouses, hotels, resorts, winkeltjes met prulletjes etc.

Ons 'resort', Siam Bay, ligt aan het einde van een stuk strand en we hebben er via internet twee bungalowtjes aan het strand geboekt. Het is een flink stuk rijden vanaf de haven voor we er zijn. Als we uit het busje gestapt zijn, wacht ons bij de receptie een onaangename verrassing: geen boeking. Maar wel aanbetaald! Gelukkig hebben we een boekingsbevestiging, en na wat gerommel door het personeel lopen we achter een jongen aan die de sleutel heeft van ons appartement. Ik heb er een slecht gevoel over, en ja hoor: ' deze kant op' wijst hij de trap op naar de hoger gelegen huisjes op de berg. " Nee nee", zegt Rem heel resoluut, " we hebben twee van die huisjes aan het strand geboekt". Ik moet altijd zo lachen als Rem geen geduld meer heeft en bot wordt. Hij heeft dat zelden, maar in dit geval geheel terecht. Jongetje loopt beteuterd weer met ons terug naar de receptie. Vrouwtje achter de balie baalt ook: mislukt. Nou ja, twee huisjes zijn pas de volgende dag beschikbaar, maar niet naast elkaar dus eerst een gratis overnachting in een huisje op de berg?

Eigenlijk vond ik dat hele 'resort' maar een zooitje, en omdat het ook in the middle of nowhere lag, had ik zoiets van: laat eerst maar eens zien hoe de huisjes van binnen zijn. Goed gedaan, want het zag er niet uit. Ouwe zooi. En het strand lag vol met rotzooi en was eigenlijk ook geen strand maar een streepje zand.

En het zwembad was net groter dan mijn voortuin in Zoetermeer. Het meest ergerde mij de ongeintereseerde houding van het personeel: geen 'sorry' of enig blijk van ongemak. Nog niet eens een glaasje water. Ik vond het maar raar en onaangenaam. Logisch, ik was al helemaal gewend geraakt aan de vriendelijke dienstbaarheid van de Cambodjanen. Ik begreep bij mijn eerste bezoek aan het begin van deze vakantie al niet zo waarom Thailand 'het land van de glimlach' genoemd wordt, en weer zag ik hier een duidelijk voorbeeld van het absolute tegendeel.

Gelukkig had ik een foldertje over het eiland bij me, met nog wat andere hotels. Snel een uitgezocht, Rem laten bellen voor beschikbaarheid en tot mijn geluk waren er nog kamers beschikbaar.

Alleen waren we bij Siam Bay Resort natuurlijk afgezet door het busje, en dat was alweer verder gereden naar weet ik veel waar. Dus bij de receptie gevraagd om vervoer. Weer die ongeinteresseerde houding. 'Hebben we niet'. En de vraag' moet ik een taxi voor jullie bellen?' Toen had ik had het er helemaal mee geschoten. ' Ja, als je een taxi wilt bellen prima, het vervoer is wel op jullie kosten en kunnen we nu eindelijk een fles water krijgen??!!'

Toen reed opeens binnen no time een pick up truck van het hotel voor. Tjongejonge. Koffers achterin gegooid, en zonder nog een woord vuil te maken wij erin, en de hele weg weer teruggereden richting haven naar het KC Grand Resort.

Ook hier duurde het vervolgens weer heel lang voor we eindelijk twee kamers naast elkaar hebben. Maar het was het wachten wel waard.Wat een verademing! We kijken van de derde verdieping vanuit onze balkonjacuzzi uit op de prachtig aangelegde tuin met palmbomen, het zwembad (veel groter dan mijn voortuin), zee en strand.

Ja. Hier kunnen we bijkomen van onze belevenissen uit de afgelopen weken.

Natuurlijk missen we de kinderen van het schooltje! Ons dagelijkse gangetje met de fiets van guesthouse naar school en weer terug. De leuke, lieve mensen die we toevallig op straat, in restaurant of in de marktstalletjes tegen gekomen zijn, met wie je een babbeltje maakt over niks in het bijzonder, maar wel zo vriendelijk.

Het is zo raar dat Rem en ik allebei heel graag naar Cambodja wilden. Niet alleen voor Angkor Wat, maar ook voor het land en de mensen. En dat we allebei ook wisten dat we het er reuze naar ons zin zouden hebben. En hoe toevallig ook dat we tegen Pure for Kids aanliepen op de Vakantiebeurs afgelopen januari. En besloten om het gewoon te doen: lesgeven op een schooltje.

Ik heb geen moment gedacht: waarom gaan we werken in onze vakantie? Coals mij wel eens gevraagd is voor we erheen gingen. We hebben het nooit als werk gezien, en in de praktijk ook nooit zo ervaren. Het is geweldig dat al de jonge meiden die als vrijwilliger bezig waren op het schooltje, deze invulling van hun vakantie gekozen hebben. Gevraagd naar hun motieven, was het voor hun haast een vanzelfsprekendheid dat ze iets aan vrijwilligerswerk deden naast het rondreizen, of zelfs echt als reisdoel voor de drie of zes weken vakantie die ze konden boeken gedurende hun studie. Ik ben supertrots op die meiden. Zo vanzelfsprekend als zij het vinden wat ze doen, ik hoop maar dat Matthijs en Lot met deze ervaring op zak later ook zelf op die manier in het leven staan. Terugkijkend hebben onze kids het echt heel goed gedaan. In vergelijking met de kinderen op 't schooltje blijven het natuurlijk echte westerse, verwende ettertjes, maar toch! Ze hebben de hele periode geen moment met de Gameboy gespeeld of om extra's gevraagd. Ze hebben zich geen moment verveeld, of gezeurd dat ze niet naar school wilden. Elke dag gingen ze met plezier, en elke dag heben ze meegedaan en gespeeld met hun nieuwe vriendjes.

Het is zo'n bijzondere periode voor ons geweest. Ik kan het niet exact met woorden aangeven, maar deze ervaring heeft op Rem en mij precies dezelfde uitwerking gehad, en we zijn er diep door geraakt. Zozeer zelfs, dat we hier op Koh Chang al druk bezig zijn met de uitwerking van onze eigen stichtingsplannen voor een betere toekomst.

En dat terwijl we genieten we van het geluid van de golven die op het strandje aanrollen, de warmte en ja, met volle teugen van alle luxe die wij in ons leven hebben.

Eind goed, al goed

Ik zou bijna nog vergeten te vertellen over de toevallige ontmoeting met een stadsgenote op het moment van ons vertrek. De tuktuk's waren al weer volgeladen met onze koffers, we waren afscheid aan het nemen van Eva van Pure, toen ik aangesproken werd door een meisje dat via de Cambodian Dutch Organisation van Jan (eigenaar van Baca Villa) lesgaf op het dorpsschooltje en paar kilometer buiten de stad. Haar moeder had ons in Het Streekblad zien staan, en haar erop geattendeerd dat wij ook in Siem Reap verbleven, en met hetzelfde doel. Grappig dat je elkaar dan toch tegenkomt op de valreep. En dat ook zij liever nog niet terug naar huis wilde. Straks lopen er dus twee meisjes in Zoetermeer, een groot en een klein, met een 'I love Cambodia' t-shirt aan!

Een ander toeval is dat we 'onze Ties' op ons laatste bezoek aan The Blue Pumpkin toch weer aan het werk troffen. Beneden werden we al ontvangen door een van zijn collega's: 'Mr Doung is working upstairs today', dus boven gekomen was het weer leuk kletsen, en heel veel excuses van zijn kant dat hij er niet was op de afgesproken tijd. Zijn telefoon was afgesloten door niet op tijd betaald te hebben (herkenbaar voor de jeugd waar ook ter wereld?). en zijn brommertje was stuk gegaan.

Uitgezwaaid door alle medewerkers van de Pumpkin lounge, en Thijs met een gratis afscheidsijsje kwam een einde aan ons laatste bezoek (waar we natuurlijk ook weer de allerbeste brownies van Azie hebben gegeten met een heerlijke fruithake erbij!). Dat ik ooit voor vertrek had kunnen denken dat ik hier op ransoen zou leven, en uit voorzorg mijn eigen Fjord-crackers had meegenomen! Wat een grap!

Dus met deze twee ontmoetingen op de valreep,zijn we vertrokken uit Siem Reap. Met de belofte om in december weer terug te zijn!

En voor ik het vergeet, dit is onze vriend Doung:

Enkele foto's

Lot met Preuk: samen muziek maken na schooltijd

Voetballen gaat ook tijdens een regenbui gewoon door!

Elke ochtend voor schooltijd wordt de vlag gehesen.

Rattanna en Pech geconcentreerd bezig aan hun schilderwerk.

Niet genoeg geslapen

Lokaal boven: beginnersklasje Khmer

Teacher Remko: druk bezig werk te ordenen.

General studies: les over ademhalen

Lekker gek doen voor de camera
Met z'n allen op het voetbalveldje
Gezellig samen op de fiets naar huis

Tree: elke dag naar school op een veel te grote fiets


Met z'n allen kleuren op het balkon
Matthijs met ' My brother' Sekunty (links) en Sokchan

Laatste dag op school

Siem Reap Airport.

Andere wereld.

Ergernis slaat bij mij alweer toe als we alleen nog bij elkaar kunnen zitten op de laatste rij in de ATR. No way dus! Dan maar uit elkaar en vragen aan boord of we kunnen wisselen. Niks zo oncomfortabel als op een laatste rij zitten. Ik zal wel zitten zeuren, maar zoals gezegd: ik ben weer in een andere wereld. Het eerste waar je tegenaan loopt zijn grote Hollandse vrouwen. Niet leuk, heb daar geen zin in, ik wil gewoon bij de kleintjes blijven, en zelf de grootste zijn, haha!

Terug naar de wereld waar we vanmiddag nog waren. Anjali-school. 70 kindertjes tussen de 4 en 17. Overdag hebben we nog helemaal niet zo het besef van ‘de laatste dag’. We hebben het druk met lessen, copietjes maken, kindertjes die vertellen dat ze vandaag niet happy zijn omdat we weggaan. Anderen die net van ons vertrek horen komen bevestiging halen, en kijken sip als we vertellen dat we vanavond al in het vliegtuig zitten.

We eten deze dag tussen de middag bij de kinderen op school, kale witte rijst die prima smaakt. The Blue Pumpkin stellen we uit tot later op de dag, als we bij moeten komen van het afscheid.

Emotioneel afscheid.

Je wilt het niet, maar uiteindelijk moet ik toch weer een een paar tranen laten. En ik niet alleen, ook Remko is aangedaan door ons vertrek, en het afscheid van de kinderen. We krijgen briefjes met “I love you” erop, tekeningetjes en ze vragen of we echt terug zullen komen in december. Ja!

In de hal zingt onze klas hun “Lemon Tree” en “wonderwall”, geweldig! Op megaboxen, die weet ik veel waar vandaan gehaald zijn door de grote jongens schalt het door het gebouw. Het staat op film, al die mooie koppies, terwijl ik het film moet ik mijn traantjes al wegduwen. Een van onze favorietjes, Rattanna van 13, geniet terwijl hij lekker staat te zingen, de meiden Srey, Chea en Sophal doen heel serieus hun best, de grote jongens staan achterin. Dam, een van de oudere jongens die in de school woont, heeft het er maar moeilijk mee. Tijdens alle drukte wilde hij zich liever verstoppen. Ik begrijp dat zo goed. Ik vond het ook heel pijnlijk om te zien. Je kan er alleen niks mee. Gedurende de lessen en het zingen bouw je toch iets op met elkaar, en dan moet het toch elke keer heel erg zijn voor die kinderen die er sterk op reageren, om mensen weer te zien vertrekken. Zeker als ze geen ouders hebben. Ik heb me op momenten daar dan ook knap vervelend over gevoeld. Schuldig, dat wij daar met ons gezinnetje even twee weken vakantie komen houden. En lol hebben. Maar wij gaan weer weg, en zij blijven achter.En weet nooit wat er verder van ze terecht zal komen. Je hoopt dat de slimmerds het zullen redden om verder te studeren, maar waar komen de minder begaafden terecht?

Pas achteraf merk je hoe emotioneel het je aangrijpt. Ik ben blij dat ik het kan delen met Remko, en dat we elkaar hierin helemaal begrijpen. We zullen de paar dagen op Koh Chang echt nodig hebben om bij te komen, voor we weer in de molen van thuis kunnen meedraaien.

Met onze ´advanced class´op de foto, alleen Preuk ontbreekt helaas.

10.00 Er liggen nu op alle treden van de buitentrap van het schooltje schilderijen te drogen.Er is weer hard gewerkt vanochtend, maar jongens wat een werk om al die verf en verfkwasten schoon te maken en op te ruimen! Zoveel zooi als dat geeft, we zijn blij dat voor de meesten het werkje klaar is. Sommige van de ouderen werken zo zorgvuldig dat het werk niet af is. Een select groepje mag vanmiddag dan nog even doorgaan, maar dan zijn we ook echt klaar ermee!

Inmiddels is het donderdag. Vanavond moeten we onze bagage gaan inpakken, zodat de kamer in Baca Villa voor nieuwe gasten gebruikt kan worden. Ik hoop wel dat die er zullen zijn, het was erg rustig de afgelopen dagen. Dat kan ook doordat er een groep vrijwilligers door de weeks in een dorp hier verderop werkt en verblijft, en alleen in het weekend naar het guesthouse komt, zodat ze lekker uit kunnen gaan in het centrum. Zelf heb ik weinig van gezien dan de restaurants, met kinderen kom je niet zo snel in bars en dansgelegenheden, maar ze zullen er ongetwijfeld zijn, er lopen hier zoveel jongerern rond.

Gisteren hebben we gegeten bij The Temple. Nou ja, gegeten, ik in ieder geval niet. De bediening was vreselijk. Eerst kreeg Lot haar bestelling, na een kwartier wachten, vervolgens na weer tien minuten Matthijs´pizza, en weer vijf minuten later Remko´s rijst. Mijn gerecht was hetzelfde als van Rem, maar was in geen velden of wegen te bekennen. Dus na een half uur wachten, en enkele keren het personeel erop te hebben geattendeerd had ik gewoon geen trek meer en was natuurlijk flink geirriteerd. Toen Rem, Lot en Matthijs zo goed al klaar waren met eten, kwam eindelijk met ´sorry sorry´bordje eten. Die kon weer terug naar de keuken. Normaal ben ik niet zo rigoreus, maar ik vond dit echt the limit. Nooit eten bij The Temple dus!

21.00

Net gegeten met Eva en Roos, een andere vrijwilligerster die hier zit via Pure. Afscheidsetentje, want morgen zitten we rond deze tijd in het vliegtuig terug naar Bangkok. We zijn druk bezig de zakken met kleinigheidjes te vullen voor de kinderen morgen, ter afscheid. Koffers zijn zo goed als ingepakt. En een stuk leger dan op de heenweg.

Twee weken intensief vrijwilligerswerk als vakantie: als we terugkijken hebben we zo genoten van onze tijd hier! Niet alleen van het contact dat je opbouwt met de kinderen, maar ook van het stadje zelf. De mensen zijn doorgaans ontzettend vriendelijk, zwaaien en lachen is hier de normaalste zaak van de wereld.Zijn er nou ook nog minpuntjes te noemen? Niet echt, wel heb ik een aanbeveling: zorg dat je een eigen fiets te beschikking hebt. Alles is hier in Siem Reap op fietsafstand bereikbaar, en bovendien is het de gemakkelijkste manier om al die opdringerige tuktuk-drivers op een afstand te houden. Niet dat ze asociaal/agressief zijn, ook zij zijn namelijk doorgaans erg vriendelijk en klaar voor een praatje, maar om nou om de vijf stappen aangesproken te worden met de woorden: "tuktuk, sir? tuktuk, madam"? Dat ben je na een paar dagen wel een beetje zat. Dus: No thank you, " I have my own bike" werkt het beste, zonder onaardig te zijn.

Een ander punt is: afdingen is echt een spel. Altijd onder de helft van de vraagprijs gaan zitten, en van te voren een maximum in je hoofd hebben. En dan is het een beetje bieden en tegenbieden, en op het laatst gewoon zeggen: dit is mijn laatste bod, hoger ga ik niet. Een beetje weglopen, alsof je naar de volgende koopman gaat, werkt altijd om alsnog je zin te krijgen. Vooral een aantal keer oefenen op iets wat je niet heel graag wilt hebben om het in de vingers te krijgen! O ja, en altijd vriendelijk blijven en veel lachen. Het is even wennen voor ons Europeanen, maar het is gewoon ontzettend leuk als je samen met de koopman tot een goede prijs komt, en je bijna als vrienden uit elkaar gaat.

Morgen geeft Remko nog een workshop basketbal, en spelen we een wedstrijdje Belgie- Nederland tegen onze collega-vrijwilligers Eva,Wipke en Catrien. Leuke meiden, die na ons nog lekker anderhalve week te gaan hebben. Met Eva geven we samen nog een aardrijkskundeles, die zich voor het gemak dan ook maar even toespitst op Belgie en Nederland. Een lesje Nederlandse taal erdoorheen, altijd leuk. Het valt nog best tegen om in twintig minuten de hoogtepunten van je eigen land bij elkaar te zetten en een zo compleet mogelijk beeld te geven voor kinderen die geen enkel idee hebben van dat ministaatje in Europa! Gelukkig hebben we altijd nog de laptop bij ons voor wat ondersteunend beeldmateriaal van de klompen, molens en tulpen!!

Snel slapen nu, het wordt en lange dag. Ik zie vooral op tegen het afscheid, ik haat afscheid nemen. Ben altijd veel te snel veel te emotioneel. Zo zie je maar hoe je je in zo'n korte tijd kan hechten. Een dan ook nog aan zoveel kinderen! We zullen het thuis nog vaak over ze hebben, dat weet ik zeker. En emailen, natuurlijk. We zijn blij dat we in december weer terug zullen zijn hier. En ik weet ook zeker dat de kinderen ons graag weer terug zulen zien. Datmaakt het afscheid nmen vast wel ietsje minder zwaar.

Schilderlessen van Remko

Vandaag moesten we vroeg op school zijn voor de vrijwilligersvergadering waar ik het gisteren al over had. Zo´n raar idee dat je en programma aan het samenstellen bent, waar je zelf geen deel van uit gaat maken. Volgende week gaan ze weer eens aan hun moestuintje werken. De twee weken dat ik er was, heb ik niemand daar bezig gezien, dus of er nu groenten staan weet ik niet. Maar mais zou toch wel kunnen en een plant die ze Morning Glory noemen, maar waarvan ik geen flauw idee heb wat het is.

Terwijl wij vergaderden, was Rem druk bezig zijn les voor te bereiden. Er moesten 70 potloden geslepen worden, voorbeelden uitgedeeld en instructies op het bord gezet worden. Blijkbaar is een goede voorbereiding het halve werk, want toen de kinderen in de les kwamen, konden ze meteen aan het slag. Ze hebben en uur lang hun best gedaan, en er zitten en paar hele mooie werkjes al tussen. Zelfs in de middag hebben ze nog doorgetekend, en sommige wilden hun werk niet inlevereren aan het einde van de dag, die wilden de avond ook nog doorwerken!

Morgen wordt er verder gewerkt met verf, we zijn heel benieuwd naar het eind resultaat. Rem is tot nu toe tevreden over het bereikte resultaat, en dat is terecht. Het valt niet me om gestructureerd een les aan te bieden aan 70 kinderen tegelijk!

Weer een geslaagde dag op school, en in het theater.

Het is dinsdag, en we constateren dat twee weken vrijwilligerswerk eigenlijk te weinig is. Je hebt de eerste week nodig om je draai te vinden, daarvan hebben we uitgebreid verslag gedaan. Hoe je als nieuwekomer in Cambodja en het vrijwiliggerscircuit hier binnenkomt, en dingen heel anders blijken te gaan dan je had verwacht. Niet noodzakelijk slechter, maar gewoon anders. In Nederland, ja het is een cliché, leven we stipt volgens de klok. Hier blijkt tijd slechts een relatief gegeven te zijn. Onderwijs gaat bij ons volgens een methode en een lesboek, op onze school hebben we gezien dat het anders gaat. In de eerste week schrik je van de gang van zaken, in de tweede week maak je er onderdeel van uit. Oké, ik vind de manier van lesgeven nog steeds ver beneden peil want behalve nazeggen en opdreunen van rijtjes kan geen enkel kind, op drie uitzonderingen na, creatief omgaan met het Engels en een conversatie voeren die niets met mijn naam of leeftijd te maken heeft. Maar we passen ons aan en maken er van wat we kunnen.

Zo was de les Evolutionisme vs Creationisme een succes wat mij betreft. De kinderen werden toch even aan het denken gezet aan het einde onstond er een ongetwijfelt interessante discussie over Het Geloof, of de verschillende varianten en hoe om te gaan met de wetenschappelijke benadering met betrekking tot de evolutie. Maar het was in het Khmer, dus heb ik er niets van begrepen, alleen duurde het aardig lang en deden alle kinderen mee aan het gesprek. Wat mij betreft erg belangrijk om over na te denken, vooral als je in die leeftijdscategorie zit van 12/17.

De koffer met schoolspullen is bijna leeg, vandaag dus maar eens de strijkkralen meegenomen. Dat kennen ze natuurlijk niet, maar omdat ze allemaal wel van een nieuwigheidje houden en zeker creatief zijn, werd er al snel enthousiast mee aan de slag gegaan. Zelfs de jongens kwamen hun dingetje brengen om te laten strijken, en al snel liepen er weer trotse kinderen rond met eigengemaakte sleutelhangers en kettingen van strijkkralen. Nadeel was wel dat ik tot ver na schooltijd nog aan het strijken was, want uiteraard wilde elk kind vandaag nog zijn of haar creatie meenemen. Om iedereen aan bod te laten komen gaan we er morgen weer mee verder.

Na schooltijd met twee jongens en de leraar van de beginnersklas een rondje gefietst door de buurt. Het is zo grappig dat je, als je buiten het centrum van de stad bent, je meteen al op het platteland waant: rijstvelden, loslopende koeien op de weg, houten huisjes op palen waar met de hele extended family in gewoond wordt. Het levert prachtige plaatjes op en het is heerlijk rustig buiten de stad. Toen we net uit Bangkok hier waren aangekomen, leek Siem Reap ons nog een oase van rust, maar nu we elke dag verkeersdeelnemer zijn op onze fietsjes en ons een weg banen tussen auto's, brommers, tuktuk's en vrachtwagens is het ook hier echt te druk vergeleken met de rijstvelden buiten de stad.

O ja! Hoe wordt een levend varken hier vervoerd? Gewoon, achterop het brommertje! Je pakt het varken, legt hem op zijn rug op en plank en bindt de pootjes vast. Dan bindt je varken met plank en al vast op je bagagedrager en gaan met dat beest. Zie je het voor je? En krijsen dat ie doet!!! Ze hebben hier duidelijk geen Partij voor de dieren.....

Na de fietstocht bleek het al tijd te zijn voor de avondhap. Deze avond wilden we gaag naar een voorstelling traditionele dans. Je kunt in diverse hotels en restaurants de zogenaamde Apsaradans bekijken, maar het Apsara Theater is qua entourage toch echt wel het meest geschikt. Het is een houten gebouw in traditionele stijl, en je wordt ontvangen door dames in klederdracht, en de toegang is met kaarsen verlicht. Je kunt er ook voor de voorstelling dineren, gezeten op de vloer aan lange tafels. Maar je kunt ook gewoon net voor achten aankomen en 10 euro betalen voor de voorstelling. Die bestaat uit vijf verschillende dansen.

De Apsara's zijn half god half mens, de dans die zijn uitvoeren behoren tot de ceremoniele paleisdansen uit het Angkor tijdperk. De dansen zijn geintroduceerd door de toenmalige koning Jayavarman II, meegenomen uit Java.(12e eeuw) De oorsprong is heel herkenbaar, in vergelijking met de Javaanse en de Balinese dans zijn de bewegingen nog ingetogener en ligt de nadruk op en aantal basishoudingen in de handen.

Door hun status van half god half mens, bevinden Apsara's als het ware tussen aarde en cosmos. Vandaar hun gesticulerende zwevende dans. Ook hier weer de Ramayana als bron waaruit scene's worden verbeeld. De Cambodjaanse variant op de Ramayana heet Reamker, de personages hebben ook allemaal een aangepaste naam, behalve Hanuman. Zo heet Rama hier Preah Ream, en heet Sita Neang Seda. Kleding, hoofdtooi en maskers zijn voor de leek die ik ben op dit gebied, sterk vergelijkbaar met die van Thailand of Indonesie. De voorstelling duurt en uur en een kwartier, wat opzich voloende is voor dit genre, Lot was weliswaar in slaap gevallen( maar veerde weer op toen twee kleine jongetjes als aapjes op het toneel verschenen) Matthijs vond de voorstelling leuk, dus dat wil zeker zeggen dat het niet te lang is!

De laatste dagen wordt Matthijs de hele tijd 'lastig gevallen' de meisjes: kietelen, duwen en trekken, af en toe en flinke stomp. En dat te bedenken dat de meisjes een jaar of dertien zijn, maar nog nauwelijks tot zijn schouder komen. Hij vindt het allemaal wel grappig, op zijn welbekende schuchtere manier. Al die aandacht van al die leuke meisjes!

Morgen begint de dag met een overleg met alle vrijwilligers om het programma en de onderwerpen van de lessen voor volgende week te bepalen. Wij zij er dan al niet meer, dus mogen de 7 anderen gaan vechten om de beste plaatsen. Ik durf te wedden dat ze bijna allemaal onze Advanced Class willen overnemen. Zo leuk als we het tot nu toe met hen gehad hebben in de lessen. Dat wil denk ik elke vrijwilliger wel!

Beroemd via Internet?

O ja! Inmiddels hebben we de gitaaraccoorden van Lemon Tree en Wonderwall gevonden, en uitgeprint voor Preuk, De gitarist van de klas. Dank aan allen, ook die via de mail reageerden. Ik hoop dat we het eindresultaat ofwel op ons blog, danwel op You Tube kunnen zetten. Het laatste zou voor de kids het gemakkelijkst zijn, en dan kunnen ze zichzelf regelmatig bewonderen. Bij het vooruitzicht werden de meiden helemaal verlegen maar de jongens vonden het wel stoer naar hun reacties te meten. Voor You Tube hebben we wel even toestemming aan Sam de directeur gevraagd. Hij moet er nog over nadenken. We wachten rustig af wat het wordt.

Voordat de lessen om negen uur beginnen, gaan alle kinderen zich op school douchen en hun tandenpoetsen. Er is een speciale ruimte achterin het schoolgebouw, met lange wasbakken aan de muur. Daarboven hangt een hele rij plastic mandjes met de tandenborstels op naam. Vaak douchen de kinderen in de loop van de dag nog een keer als ze daar zin in hebben. De ochtend wasbeurt is verplicht. Ook worden regelmatig de hoofden geinspecteerd op luizen. Even afkloppen nog, maar tot nu toe gelukkig nog niks op de Hollandse koppies gevonden. Ze doen het blijkbaar grondig genoeg. Lot had eerder dit jaar luizen opgedaan op school, en dat was een ware nachtmerrie voor mij: zes keer dat hoofd moeten doorkammen tot ik zeker wist dat er niks meer in zou zitten, maar dan ook nog eens alle beddengoed en kleding wassen: doodvermoeiend!

Vanochtend werden we bij het hek opgewacht door de kinderen, een fijner begin van de week was er niet voor te stellen. We hadden ons bepakt met origami materiaal om alle kinderen mee bezig te houden. Alles loopt tijdens de workshop net weer even anders en chaotischer dan gepland, maar uiteindelijk hangen er nu in het buitenlokaaltje (tevens lunchplek van de kids) een aantal mooie vogeltjes en visjes, en nog wat eigen creaties waarvan ik niet altijd even goed kon zien wat het is......maar het ziet er vrolijk gekleurd uit. Wat opvalt aan de kinderen is dat ze alles erg leuk vinden, maar dat de concentratie om met iets bezig te zijn niet lang vol te houden is. Dat zie je bij bijna alle kinderen terug. De kunst is dus om in een zo'n kort mogelijk tijdsbestek een afgerond werkstukje in elkaar te knutselen, zodat ze ook echt iets hebben om trots op te zijn. Ik hoop dan ook dat het echt gaat lukken tijdens de schilderworkshop mooie werken voort te brengen met z'n allen.

Nu Remko en ik samen bij de oudste leerlingen actief zijn, zien we de kleintjes alleen nog tijdens het buitenspelen. Maar ze hangen nog net zo lief aan je, komen met kleine tekeningetjes naar je toe met ' I love you' erop. Sommigen zijn dol op knuffelen, en anderen hebben voldoende aan even en glimlach. Bij de kinderen met wie ik net iets meer dan gemiddeld contact heb, ben ik best nieuwsgierig naar hun achtergrond. Waar wonen ze, hoe leven ze, worden ze thuis wel goed behandeld. Er lopen kinderen rond die bij ons in het speciale onderwijs zouden zitten, maar dat kennen ze hier niet. T-enn, een meisje van een jaar of tien, komt telkens naar mij toe met de klacht dat ze zo'n pijn heeft in haar schouder. Volgens een van de vaste stafleden is dat puur psychisch en daarmee is voor hun de kous af, maar voor mij is het dat eigenlijk niet. Bestaat er uberhaupt wel en soort van geestelijke gezondheidszorg? Ik vrees van niet. Een keer per jaar komt er een dokter langs op het schooltje om gevallen te behandelen die eerst moeten worden aangemeld door de leiding. Ik bendenk me nu dat er niet een kind is op deze school met een bril. Zou dat betekenen dat ze allemaal goede ogen hebben, of dat ook daar geen aandacht voor is?

In ieder geval: vandaag hebben we weer gezien dat er met het muzikale gevoel van de oudsten niks mis is. In het weekend hebben sommigen zelfs nog Lemon Tree geoefend, en dat was vandaag goed te merken. Uit volle borst zongen ze me, en de teacher lijkt zijn gene verloren te zijn, hij brult om het hardst mee. Heel leuk om te zin, en hopelijk ook een blijvende eyeopener voor hem dat je ook op deze ongedwongen manier kan lesgeven. Het enthousiasme van de kinderen is zo aanstekelijk, je wordt er zo vrolijk van en het schept ook en soort band als je zo gezellig samen bezig bent. Ze weten niet van stoppen, en elke keer is het weer van 'again again', en de teacher lijkt er ook geen genoeg van te krijgen.

Remko heeft vandaag vergadert met Sam de directeur en Simone de boekhouder over de financiele stand van zaken. De financien staan er niet goed voor. In feite ontstaat er in augustus al een probleem als het uitgave patroon gehandhaafd blijft. Het advies om direct met de staff te gaan zitten en op de kosten te gaan letten en salarissenbetalingen eventueel uit te stellen zullen overgenomen worden. In de inkomstenkant loopt er een initiatief om de door de kinderen gemaakte foto's via winkeltjes te verkopen. Dit initiatief moet flink wat geld in het laadje brengen. Gelukkig blijven de bijdragen van het fotofestival en Adidas nog gewoon doorlopen. Remko zal zijn vrijwilligerswerk ook vanuit Nederland blijven voortzetten voor Anjali door Simone te blijven helpen via mail en skype.

Na schooltijd zijn we weer meegeweest met de kinderen de 'wijk' in, naar het plaatselijke voetbalveld, waar vandaag en heuse training op het programma stond van het elftal waar 'onze' kinderen ook bij horen. Tot mijn schrik, wederom, gesponsord en wel door de Methodist Church. Uit navraag blijkt en groot aantal kinderen op Angali zichzelf 'Christen' te noemen. Daar gaan we morgen dus in de les over evolutie meer over horen. Ik ben echt geschokt, en eigenlijk ook weer niet want dit gaat tenslotte al eeuwen zo in onze wereld.

Van Remko's collega John hadden de jongens een nieuwe leren voetbal gekregen, die ze nu dus mooi voor de wedstrijden kunnen gebruiken. Rem heeft vandaag lekker meegevoetbald. Blijkbaar zien de jongens hem dus voor vol aan, dat ze hem toelaten in hun team, haha! Hij wordt ook bewonderd om zijn voetbalkwaliteiten door de jongens. Rem was ook uitgenodigd om naar de wedstrijd van zaterdag te komen kijken, maar dan zitten we alweer op Ko Chang. Hoor je hier aan het einde van de zin ook een luid en duidelijk 'HELAAS' doorklinken?

Vrije zondag

Terwijl er weer een flinke regenbui over ons voorbij trekt, zitten Matthijs en Lot tv te kijken in onze hotelkamer. Het hotel Baca Villa is geen pretje om in te logeren. Het water uit de kraan smaakt en ruikt naar metaal. Ik denk dat ls je hier een maandje woont en elke dag onder de douche staat, je al snel een enorme metaalvegiftiging hebt opgelopen. Vroeger hadden ze bij ons toch ook koperen waterleidingen ofzo? En zijn die niet allemaal vervangen in het kader van de volksgezondheid? Omdat we hier nog maar zes dagen zullen zijn denk ik er maar zo min mogelijk aan, helaas kan in mijzelf niet beschermen door dan maar niet te gaan douchen, haha! Verder prijs ik me maar gelukkig dat ik tot op heden nog geen ratten ben tegengekomen, of kakkerlakken. We haden een tjitjak op de kamer, maar die is dan tenminste nog nuttig doordat hij de muggen opeet. Het valt sowieso erg mee met de muggen. We hebben best wel wat muggebulten op de benen, maar Siem Reap is geen malaria-gebied, en misschien mede daardoor vergeten wij vaak om Deet op te smeren. Je wilt niet weten hoeveel van dat spul we hebben meegnomen uit Nederland! En ook de reisklamboe’s zitten nog onuitgepakt in de koffer. Nergens goed voor.

In het kader van onze terugkeer in Siem Reap komende december zijn we vandaag ons wel even gaan orienteren op een beter onderkomen. En die hebben we gevonden in het Pasaggiohotel, net aan de andere kant van de rivier maar wel met uitzicht op de oude markt, en voor de kindertjes een zwembad! Bovendien ligt het ook weer net iets dichter bij de school.

Vanochtend hadden wij een afspraak met ’T ies’, de jongen die in onze Blue Pumpkin werkt. Zoals gebruikelijk als je bij een Cambodjaanse familie op visite gaat, hadden wij al verschilende soorten fruit als geschenk ingeslagen op de markt. Vol verwachting stonden wij met ons goede gedrag op de afgesproken tijd en plaats te wachten. Geen ‘Ties’. Zijn collega’s konden ons ook niet verder helpen, dus hadden we in eens de hele dag aan onszelf. Het is wel jammer voor hem, want een ander Cambodjaans gebruik onder wezen is om opzoek te gaan naar een buitenlandse sponsor. Niet dat we nou zo naief zijn om de eerste de beste te gaan sponsoren, maar het zou leuk geweest zijn voor ons om bij een familie thuis te komen en wie weet als het zou klikken dat we er nog over na zouden kunnen denken. Hopelijk zien we hem nog wel in de Pumpkin, want ik moet een foto van hem maken om thuis te laten zien dat we hem niet ten onrechte ‘Ties’noemen, en echt op onze neef lijkt.

Brainstormen doen Rem en ik op onze rustmomenten heel veel. Over het hoe en waarom van het falen van een goed vrijwilligerssysteem. Over hoe wij een eigen stichting kunnen oprichten , zodat wij zelf de regie in handen hebben en er nergens geld aan de strijkstok hoeft te blijven hangen. Over hoe je als buitenlanders beter een financieringsysteem op kan zeten om armlastige kinderen op een regulier (basis)school kan krijgen dan allerlei (goedbedoelde) alternatieve schooltjes op te richten en dan afhankelijk te moeten zijn van vrijwillige leraren die komen en gaan, projecten die eidigen als de fondsen stoppen (en kids dus weer op straat komen te staan met alle gevolgen van dien). In dat kader zijn we dan ook vandaag de stad doorgefietst, op zoek naar galleries met werk van plaatselijke kunstenaars. Gek genoeg bijkt dat tegen te vallen, en is Siem Reap wel een centrum van beeldhouwwerk en zijdekunst, maar niet van schilderkunst. Dat blijkt Battambang wel te zijn, een stad hier een aantal uren rijden vandaan met een ware kunstacademie. Dus zo hebben we weer een reisdoel erbij voor december. Het zou toch geweldig zijn als we met een aantal zorguldig uitgekozen kunstenaars zouden kunnen samenwerken.

Terwijl ik dit aan het schrijven ben, zit Lot in de badkamer gezeten op de wcpot, op haar Cambodjaanse viool te spelen. De naam van het instrument moet ik nog achterhalen. De taal is echt zo ingewikkeld dat ik bijna alles meteen weer vergeet van wat ik hoor. Het instrument bestaat uit een klankkast in de vorm van een beker zonder oor met een lange steel eraan waar twee snaren op zitten met boven aan de steel twee stemknoppen. De strijkstok lijkt op haar eigen stok, alleen houdt je hem hier anders vast.De stok rust op de klankkast en het strijken gebeurd tussen de twee snaren in, dus niet op de snaren. Zo strijk je altijd beide snaren tegelijk, en dat geeft een apat geluid dat erg goed past in een doorsnee muziekensemble, dat bestaat uit één of twee strijkers, één of twee varianten op de xylofoon, een trommel en en fluit. Ik ben tot op heden nog niet in de verleiding gekomen om een cd met traditionele muziek me te nemen voor thuis, maar hier (waar het ook thuishoort) klinkt het toch wel leuk.

Het geluid van Lot’s souvenir is niet heel mooi (ookal doet ze erg haar best en heeft ze het liedje van de Bacardi-mojito reclame al binnen een paar minuten onder de knie, begeleid door Matthijs op een trommel!) Doordat de snaren van metaaldraad zijn klinkt het blikkerig. We waren het er dan ook direct over eens dat we er thuis een vioolsnaar op gaan zetten, en dan zal het geluid vast ook veel meer klinken als de echte, waar ze in het Heritage Centre even op mocht spelen. Ik vind het hartstikke leuk dat ze op elke reis de instrumenten uitkiest als souvenir.

Het is zo goed als opgehouden met regenen. De straten zullen weer vol plassen liggen, dus gaan we niet met de fiets maar lopend naar het internet café om weer een poging te doen de foto’s op het weblog te krijgen, en wat werk voor te bereiden voor de lessen van komende week. Behalve de evolutie staat er ook een biologieles over het ademhalingssysteem voor mij op het programma. Rem moet een wiskundeles voorbereiden, en we gaan opzoek naar ‘Wonderwall’ van Oasis, zodat naast ‘Lemon Tree’ de pubers aan het einde van de week twee liedjes ten gehore kunnen brengen voor de rest van de school. Rem heeft ondertussen wat tekentechnieken geoefend voor de crealessen, hij kan goed tekenen, erg leuk om te zien dat hij niet alleen de cijfers beheerst maar ook een duidelijke crea-kant heeft. We genieten van ons vrije weekend, maar kijken er alle vier ook weer erg naar uit ‘onze’kinderen weer te zien morgen.

Dringende oproep aan allen die dit lezen: We zijn opzoek naar de gitaaraccoorden van het liedje ‘Lemon Tree’van de groep Fool’s Garden. Wie kan ons hier zo snel mogelijk aan helpen?

De Tempels van Angkor

Vandaag konden we eindelijk weer eens lekker uitslapen. We werden dus om 7.00 uur wakker. Lot had toen al het klokje rond getukt, die was duidelijk bekaf van en week school.(dat heeft ze thuis nou nooit!)

Gisteren was ons plan om de zon te zien zakken achter de tempels van Angkor mislukt door de tropische regenbui die over ons stadje trok. Reuze jammer natuurlijk, want het schijnt heel bijzonder te zijn. Maar ach, we waren nu zo vroeg wakker, we konden de hele dag tussen de tempels vertoeven. Het was maar goed dat we voor 15 dollar en tuktuk voor de dag hadden geregeld, want het was echt geen tien minuten fietsen naar de tempels!

Allereerst naar Angkor Wat getuktukt dus, HET symbool van Cambodja. Staat ook op de vlag van het land, en toegeven het silhouet met de drie torens (of stupa's moet ik zeggen denk ik) is erg indrukwekkend. De tempel is gewijd aan Shiva, want in de 12e eeuw was ook dit land nog Hindoeistisch.

Als je dichterbij komt, is het echter wel even schrikken. De staat van dit erfgoed is ronduit zorgelijk. Zure regen heeft het zandsteen in vreselijke mate aangetast. Ik verwacht dat als er niets gebeurd op zeer korte termijn, we over tien jaar alleen nog steenresten hebben liggen. Wat een drama zou zijn voor het land. Cambodja heeft geen natuurlijke bronnen waarop zij kunnen terugvallen, en dus is toerisme een zware pijler waarop de economie draait. Er zijn gelukkig wel weer buitenlandse initiatieven die zich bezig houden met de restauratie van de verschillende tempels, maar als we het Aziatische tempo volgen, dan is de zaak alsnog bij voorbaat verloren.

Ondanks de slechte staat is er nog voldoende moois te bewonderen. te beklimmen en te fotograferen. Helaas werkt wifi hier zo traag, dat het downloaden van foto's niet lukt binnen de tijd van een hapje en een drankje (ons 'hotel'Baca Villa heeft geen wifi, dus moet het altijd in een restaurant tijdens het eten even snel en verslagje erin zetten). Jammer, want Angkor zien is vele malen indrukwekkender dan een vage beschrijving van mij. Ik waag me er verdere dan ook niet aan nog uit te wijden over de tempels, behalve dan iedereen op te roepen zo snel mogelijk naar Cambodja te gaan, wil je er zeker van zijn nog iets van de schoonheid van dit erfgoed te zien!

Oke dan, nog even over het beklimmen van de tempels. Voor ons, doorsnee toeristen, zijn de geerodeerde trappen naar de toppen van de tempels vervangen door gewone houten exemplaren. Waaghalzen, of zielen die levensmoe zijn kunnen het echter niet laten om tóch de oude, supersteile trappen te gebruiken. Hier zou dus een foto van onze Remko moeten staan, want ja jullie begrijpen het al, hij behoord tot de eerste categorie. Tjongejonge. Geen moment dat hij eraan denkt, vrouw en kinderen te hebben! Die beneden met zweet tussen de billen staan te wachten tot hij het topje bereikt heeft. Ik durfde echt niet te kijken. En ik zou het kunnen vragen, maar het antwoord weet ik al: hij voelt zich weer helemaal DE MAN!

Tot slot nog een welkom aan onze nieuwe volger: hallo Toetie. Vermaak je je een beetje met onze verhaaltjes?

Laatste dag, eerste week...

Vandaag was het weer erg leuk op de Angali, de school voor straat-, en weeskinderen. Het eerste uur hoofd, schouders , knie en teen in het Engels gedaan en de ‘Hokey pokey’ als workshop, want vandaag stond de workshop in het teken van Volleyball. Leuk voor de grote kids, maar de kleintjes haden daar ntuurlijk niks aan. Nou, ik heb het geweten! Elke inspanning, intensiever dan gewoon lopen zorgt ervoor dat je in een mum van tijd door en door nat van het zweet bent. Ik heb een enorme hekel aan zweten en stinken. Maar je bent primair bezig met spelen en lol maken met de kinderen, en ik zou bijna zeggen: iedereen zweet en stinkt wel een beetje dus wat maakt mij het uit? Vooral veel blijven drinken is het enige dat van belang hier, wil je de dag vrolijk doorkomen en geen stekende hoofdpijn krijgen. De kindertjes hebben dikke pret met de liedjes, en rollen over elkaar heen bij de hokey pokey. Het gaat er aardig ruw aan toe, en toch gebeuren er geen ongelukken. Ze vinden het echt super leuk om bezig te zijn. Of het nou liedjes zingen is, of kleurplaten inkleuren: ze zijn er vreselijk zoet mee. Bij de oudste kinderen vandaag de Evolutie behandeld. Ik ben halverwege gekomen, de naam Darwin is nog niet eens gevallen! Alles wat ik uitleg, wordt eerst nog vertaald door de Khmer teacher, dus het gaat niet zo snel, maar ik had wel het idee dat ik ze wat nieuws kwam vertellen. Ze zagen voor het eerste en plaatje van de ‘Java-mens’ en hoe de ontwikkeling van aap tot mens voltrokken is, tot grote hilariteit uiteraard. Ik bedoel maar, Javamens is nou niet bepaald een knapperd, en dat we uitgerekend van zoiets lelijks afstammen! Nu waren sommige kinderen van mening dat de eerste mensen op aarde Adam en Eva heetten, en daar was ik toch wel onaangenaam door verrast. We zaten hier toch in een Boeddhistisch land? Zaten er dan toch ook zendelingen tussen de vrijwilligers? Nou ja, volgende week gaan we in de General Knowledge-les er weer mee verder, en dan zullen we het ook maar even moeten hebben over de christelijke theorie. En dan mogen ze voor zichzelf uitmaken welke theorie het meest waarschijnlijk is.

Bij Engels was het weer heel leuk met het zingen. Het is de tweede dag dat we er mee bezig zijn, en ze schieten al lekker op met de tekst, en het zingen vinden ze ontzettend leuk. Dus zo slaan we meerdere vliegen in een klap: ze leren de taal, ze leren een tekst lezen (in plaats van het opdreunen van woordjes en lesboekzinnetjes) en wat erg blangrijk is: we geven ze individuele beurten en dat is echt iets wat ze niet gewend zijn. Dus hebben ze ook zelf voor de klas gestaan, licht beschroomd het liedje gezongen. En zo konden ze ook eens lekker trots zijn op zichzelf los van de groep.Als je dan ziet hoe ze ervan genieten, echt geweldig! Ook de teacher doet gezellig mee, en Rem en ik hebben het idee dat hij het ook leuk vindt om eens wat anders te doen dan die strakke lessen die ze gewend zijn. Vandaag ontbrak er een meisje aan de groep. Ze moest werken. Zwembaden schoonmaken van 8 tot 12.30. Ze had de lessen gemist, en kwam na schooltijd naar me toe met haar songtext in de hand: “Gaan we nog zingen?” Ze had zich er zo op verheugd, en was zichtbaar teleurgesteld toen ik zei dat we er al klaar mee waren voor vandaag, maar volgende week er zeker mee verder gingen. Ik had wel met haar te doen, want ik weet nu als dat ze en groot gedeelte van de dag waarschijnlijk weer zal moeten werken en school zal missen.

Gisteren was al aangekondigd dat er vandaag een nieuwe vrijwilliger zou komen voor de ‘broodnodige versterking’........het werden er twee! Nu ik hier een week meedraai op Angali sta ik daar al niet meer versteld van, en nu we ons eigen programma draaien boeit het mij ook niet meer met hoeveel we er rondlopen. Als familie genieten gewoon zo van onze korte tijd hier met de kids, en we hebben ook ontzettend leuk contact met ze, Rem ik en de kinderen. De organisatie boeit dan ook niet meer zo. Heb nu ook wat meer zicht op hoe de vrijwilligersmolen hier draait: Pure for kids levert vrijwilligers waar nodig. Dat is wel iets anders dan ik aanvankelijk had gedacht toen we ons ervoor aanmeldden. Ik dacht dat PfK een eigen school in beheer had, maar omdat er al aardig wat projecten opgezet zijn hier in Siem Reap wordt je gewoon ergens naar toegezonden. En wie dan dus het overzicht van wie er in een bepaalde periode en x-aantal vrijwilligers nodig heeft, tja....dat blijft een raadsel. Al met al blijft het een rommelige organisatie. Maar voor wie nu ontmoedigd is om ook ooit dit te gaan doen: laat het je er niet van weerhouden, de kinderen maken écht alles meer dan goed!Matthijs mailde gisteren aan zijn vriend dat hij 55 nieuwe vriendjes en vriendinnetjes heeft, en dat het hier veel leuker is dan op de school in Nederland. Dus dat zegt genoeg, toch? Ook onze Lot loopt er nog steeds met veel plezier rond, terwijl wij in de pauze uit gaan lunchen, blijft zij droge rijst eten bij de kinderen. Verder is het veel spelen, stoeien en met elkaar bezig zijn zonder dat daar veel woorden bij nodig zijn.

Om wel de eventuele onrust weg te halen bij onze donateurs die en bijdrage hebben gegeven aan PfK: vrees niet: in Phnom Penh heeft PfK wel een echt eigen project, te weten een weeshuis met 34 kindertjes. Dus hoe dan ook, het geld wordt wel goed besteed.Zij ‘t niet aan de kindertjes op ‘ons’schooltje, maar wel direct aan andere weesjes, die we in december zullen bezoeken.

En dan is nu het weekend aangebroken! We hadden een zonsondergang bij Angkor Wat gepland, maar de regen heeft dat weer verpest. Dus zitten we nu op onze kamer (die gelukkig vor het eerst in drie dagen schoongemaakt is) en werken het log bij, en hebben nu ook de tijd om de foto’s erop te zetten. Dus let op: het volgende log zal onze eerste week samenvatten in beelden, zodat jullie zelf kunnen zien waarom, en enkele van de kindertjes met wie we het hier zo ontzettend naar ons zin hebben!

Hopelijk zal dit weekend niet helemaal verregenen, en kunnen we ons programma doorzetten. Het is ook wel lekker om even twee dagen vrij te hebben. Even uitslapen en je eigen ding doen. Nou ja.......je hebt natuurlijk nog altijd je eigen kinderen bij je!

Dag 4

Vandaag met Lot naar het Cultural Heritage Centre geweest, om meer te leren over land en bevolking. Was leuk, alleen hadden we ons verheugd op een flink aantal traditionele dansen en ceremonies, maar helaas waren er maar twee voorstellingen. Ondanks de grote hoeveelheid toeristen die door Siem Reap trekken, is de recessie hier ook voelbaar voor de sector, en dat was in het Centre ook duidelijk te zien: er liep meer personeel dan gasten! ht schijnt dat en groot gedeelte van de hotels leegstaat, zonde.

Om 12.00 terug naar school. Remko had goed nieuws: Nicoline van Pure was langsgeweest om te kijken hoe het ging, zo had hij dus onze ontevredenheid bij haar kunnen luchten over de gang van zaken.

Het gevolg is dat Remko en ik nu samen één onderwijsplek vervullen in de 'advanced class', waarmee we dus onze schilderlessen gaan doen, Engels geven aan de hand van een songtext en de leiding hebben over de sportdag. De rollen zijn nu voor ons duidelijker verdeeld, en zo gaan we dus onze tweede week op school vullen. Ik heb er inmiddels vrede me dat mijn rol een stuk kleiner is dan gehoopt, maar so be it, en ik ga gewoon lekker genieten van mijn tijd hier en de kids van Angali. Ik merkte ook dat ik, doordat ik de ochtend ergens anders had besteed, de kids gemist had, en heb tussendoor lekker veel portretjes geschoten van mijn favoriete kleintjes.

De resterende tijd gaan we poberen zoveel mogelijk galeries te bezoeken en in contact te komen met plaatselijke kunstenaars met potentieel voor de Nederlandse markt. Een kunstenaar hebben we al gevonden: S. Kheang, een enorm veelzijdig kunstenaar die allerlei technieken combineerd, en in zijn werk het traditonele met het moderne tot iets geheel eigens te maken. Ik hoop dat Rem en ik het eens worden over de aanschaf van één of twee werken voor onszelf.

De middag hebben we besteed aan de songtext van 'Lemon Tree' van Fool's Garden . Niet erg moeilijk, dachten wij, maar doordat het lessysteem zo weinig ruimte overlaat voor conversatie en zelf actief leren omgaan met de Engelse taal is het voor de kids toch nog geen peanuts. De les bestaat grotendeels uit samen hardop lezen, regel voor regel checken of ze het begrijpen, uitspraak verbeteren en zo verder. Ze vinden het wel erg leuk, en de meesten willen ook echt het naadje van de kous weten, dus het lesuur vliegt om.

Wie had gedacht dat Rem en ik samen voor een klas met twaalf kinderen zouden staan zingen?

Het gaat nog een aantal lessen duren voor ze de text en de melodie onder de knie hebben, maar als het zover is, dan filmen we de hele boel en zetten het op internet.

Dat er geen foto's meer bij de verslagen zitten, heeft puur te maken met tijdgebrek. Want we hebben inmiddels een dagtaak aan het downloaden van alle kiekjes die we gemaakt hebben sinds we hier zijn. Hopelijk in het weekend meer tijd daarvoor.

Na de les zijn we de 'kampong'ingegaan mee met de kinderen, naar een voetbalveldje. Bijna alle kids waren daar, maar na een half uurtje schoven dikke grijze wolken voor de zon, en kam er toch een regenbui overons heen! Zo snel we konden zaten we weer op de fiets terug naar de stad, want ik zag het al voor me: al die modderweggetjes langs slootjes die in en keer onbegaanbaar zouden worden en wij opgsloten in een plattelandstafereeltje bij een van de schoolkinderen thuis. Dus met een grote groep door de regenbui terug naar school gereden: we waren kleddernat! Bij de school nog even met de jongens die daar wonen gewcht tot het ergste over getrokken was, en door gereden naar het hotel voor een douchebeurt en schone, droge kleren. Het fijne aan zo'n hoosbui is dat hij nooit de hle dag duurt, en dat het zo lekker opfrist. Niet lang daarna voel je de warmte alweer uit de aarde opstijgen. En voor je het weet zweet je weer als een bezetene.

Weer heerlijk gegeten bij the Blue Pumpkin. Er werkt hier een jongen, een wees van 23 jaar, die (hoe kan het ook anders in Azie) als twee druppels water lijkt op neef Ties. Hij studeert 's ochtends op de universiteit voor acountant, en 's middags werkt hij hier voor het collegegeld en dagelijk onderhoud van hem en een jonger broertje die ook moet studeren. We kletsen elke dag wat, en vandaag heeft hij ons uitgenodigd on zondag bij hem thuis te komen. We gaan gezellig coconut juice drinken, en we moeten nog even zien wat we als kadootje meenemen. Zo krijgen we ook nog een inkijkje in een Cambodjaans huishouden. Ik ben heel benieuwd.

O ja, de lofzang over de kwaliteit van het eten hier: HET HOUDT NIET OP! Want behalve The B.P. bezoeken we ook nog andere tentjes, en zo belanden Rem en ik gisteren bij het tweede vegetarische restaurant van Siem Reap: the V&A, van een engeslman getrouwd met een cambodjaanse. De kaart was beperkt, maar de Veggie Pattie die ik gegeten heb was verrukkulluk!!!!

Voor morgen snel een lesje Evolutietheorie in elkaar gedraaid voor morgen. Lang leve Internet! En dat is dan meteen onze laatste dag van deze week voor we kunnen genieten van ons vrije weekend.

Dag 3 op school

Vandaag zouden wij onze eerste dag echt les gaan geven, dachten we. Bovendien zouden we kennis gaan maken met Sam, de directeur van de school, een Engelsman die na twee maanden vakantie weer terug zou komen om de school te leiden.
Geen van beide werd volledig waar. Nou ja, we hebben hem de hand geschud en een minuutje met hem gekletst, maar vervolgens ging hij op kantoor zijn dingetje doen en stond ons een volgende verrassing te wachten. Want vandaag waren niet alleen wij en Barbara uit de US er, maar ook Lucy uit de UK, twee meiden uit de US en ‘K3’uit Belgie. Dus 9 vrijwilligers, plus twee kinderen! Een beetje veel voor 3 klassen, en totaal onverwacht voor ons! De coordinator, Nicky (uit Ierland) was er van op de hoogte (zei ze, maar of dat waar is? Ze had het er eerder die week niet over gehad. Dus....
De twee Amerikaansen zouden voor drie dagen komen, maar zijn volgens mij na de lunch niet meer gezien. De Belgische dames komen voor 4 weken werken, net als Lucy, en Barbara gaat morgen haar laatste dag in. Al met al een beetje druk, dus voor volgende week hebben we de lessen maar een beetje opgedeeld. Het komt er op neer dat het lesgeven zwaar wordt uitgedund, en ik ben daar niet bepaald blij mee. Wat we gaan doen is met de advanced class, dus de pubers op school, ‘Lemon Tree’oefenen. Er zijn twee jongens die graag gitaar spelen , dus die kunnen ook meedoen. En verder doen wij de workshop Origami met de kleinsten en de ‘intermediate’class. En op sportdag, onze laatste vrijdag op school gaat Remko de Basketbalworkshop leiden.Waar ik dus eigenlijk voor kwam was Engelse les geven, maar dat wordt het dus niet meer deze vakantie. Humph! Ik moet mijn aanwezigheid op school weer even herbepalen tot speelkameraadje . Wat we nog wel gaan doen is een schildersessie, waarbij we de mooiste schilderijtjes mee terug naar huis gaan nemen, met de hoop dat we ze kunnen verkopen zodat de kids weer wat geld hebben om onderwijs te krijgen.
Ik had al eerder verteld dat deze school opgezet was met de de opbrengsten van het jaarlijkse fotofestival, en ook dat we kort Sam de directeur hebben gezien. Onze indruk van het geheel is dat ze de school uit idealistisch oogpunt hebben opgezet, maar zonder duidelijke invulling te geven aan het onderwijs. Uit de beschrijving hierboven valt zonder moeite op te maken dat het geheel als los zand aan elkaar zit. Geen structuur en geen visie. En misschien ook wel, dat de oprichters meer met het festival en alles wat daaromheen hangt van doen hebben, en waar het de kids betreft zoiets hebben van: ze hebben dagopvang en te eten in de middag, meer is het niet. Maar dat is dan wel slechte gang van zaken, en je vraagt je af of ze bij Pure for kids weten hoe het hier in elkaar zit, en waar het op gebaseerd is dat zij met deze school samenwerken. Of zou het op alle projecten er op deze manier aan toe gaan? Dat zet je dan weer aan het denken of het vrijwilligerswerk waar wij ons voor aangemeld hebben, wel zoden aan de dijk zet op de lange termijn. Want daar twijfel ik al bijna niet meer aan, hoe jammer ik het ook vind voor de kinderen. Zo moeilijk kan het toch niet zijn om je project goed op te zetten en in te richten? Waarom dan hier zo slecht?
Morgen ga ik de boel overlaten aan de andere 8 vrijwilligers: ik ga morgenochtend lekker aan mijzelf besteden. Tenslotte heb ik anders alleen maar nog één weekend om Angkor Wat te bezoeken, en dat is al tekort. Dus meer dan honderd boeddhabeelden bekijken in het museum , allemaal afkomstig uit de tempels rondom Siem Reap. En nu hoop ik maar eens zien of ik de verschillen kan spotten met de Thaise beelden, want het schijnt dat de Cambodjaanse kunst een duidelijke eigen stijl heeft.
’s Middags ga ik dan weer terug naar school, voor de muziekworkshop. En om met mijn vriendjs en vriendinnetjes te spelen. Want ondanks dat ik mij op deze dag wat negatief heb uitgelaten over de organisatie, ben ik dol op de kinderen, groot en klein. Het is een cliché, maar ze zijn echt zo anders dan de Hollandse kinderen. En natuurlijk ben je blij dat je je eigen kinderen de luxe kan bieden van een westers land, maar ik hoop dat de onze wel hebben gezien dat je ook met minder kan. En dat ze het geluk hebben dat ze in hun leven keuzes kunnen maken, iets wat voor deze kindertjes niet is weggelegd. Want officieel kan je tot je zestiende naar deze school, maar wat voor leven wacht hun daarna, dat is mij nog steeds niet duidelijk verteld. Je wilt er niet aan denken, maar als ze terugvallen in hun oude leven met verslaafde ouders als enig voorbeeld, dan is alle moeite bijna voor niks geweest. Misschien is het wel een veel beter idee om en kind te ‘adopteren’en de kosten van en universitaire opleiding op ons te nemen. 250 dollar per jaar kost dat. Rem en ik vinden het wel wat. We hebben een jongen op school van 14, Pech (nee, je zegt Pet)en hij is bijzonder leergierig en slim. Waarom zou je zo’n kind niet een goede toekomst toewensen, in de omstandigheden waarin hij hier in dit land moet leven? In ieder geval kan hij dan een echte bijdrage leveren aan de opbouw van Cambodja. Dus daar gaan we op een later tijdstip nog verder over nadenken.

dag 2 op Angali

Ik weet ‘t, het is misschien voorbarig maar het sociale experiment met onze kinderen op de school voor Cambodjaanse straatkinderen is absoluut geslaagd. Lot heeft al een vast aantal vriendjes en vriendinnetjes waar ze mee speelt, en naast wie ze zit tijdens de lessen Engels en Khmer. En ook Matthijs heeft veel vrienden gemaakt, en nu de nieuwigheid er vanaf is, voelt ook hij zich als en vis in het water: lekker buitenspelen met vriendjes, én met vriendinnetjes iets wat hij op zijn eigen school nooit zou doen!

Het spelen is ontzettend leuk: eigenlijk zijn alle kinderen ook gewoon hetzelfde. We hadden vandaag het buitenspeelgoed meegenomen en daar werd meteen dankbaar gebruik van gemaakt. Vooral de tennisrackets die ik op de Passe Partout had gekregen voor mijn inzet als lees-, en rekenmoeder deden het hier goed. Maar ook de springtouwen en de jongleerballen werden goed gebruikt. Zelfs aan touwtjespringen heeft Matthijs deelgenomen, ik lach me gek , want hij beweegd zich zo vrij tussen deze kinderen en dat terwijl ze elkaars taal niet eens spreken, of het moet dat kleine beetje Engels zijn. De hele dag rennen en vliegen ze in het rond, onze kinderen en hun nieuwe vriendjes. Met bezweten koppen rennen ze alle kanten op: van de ene les naar de andere en tussendoor is er altijd tijd om even te voetballen of wat anders te doen op het erf.

Ze hebben hier officieel dus twee blokken van drie uur les. Maar behalve lessen is het ook echt en dagopvang voor alle arme kinderen uit de buurt, dus het leeftijdsverschil tusen de oudste (een jaar of 18) en de jongste van drie is aanzienlijk. En zie die dus allemaal maar de hele dag bezig te houden! Bovendien wonen er op en bij de school ook nog wat weeskinderen en een een gezin dat dienst doet als bewakers van het geheel met kinderen die nog jonger zijn, en overal tussendoor lopen. Het is knap hectisch, maar op deze tweede dag leer je de gezichten al goed kennen: wie is wie, wie doet wat maar ik zie ook steeds mensen in en uit lopen die ik helemaal niet ken. Net als de zwerfhonden: die lopen gewoon het erf op en niemand vindt dat raar, het hoort er allemaal. De honden doen overigens niks, ze zijn alleen maar op zoek naar eten, en de kinderen hebben ook totaal geen belangstelling, die hebben het veel te druk met elkaar. Maar waarschijnlijk zijn het wel allemaal bekenden van de bewakers, want die zitten continu bij het hek. Ook ik heb mijn vriendinnetjes van een jaar of tien gemaakt: Enn, een klein brutaaltje dat als het even kan lekker tegen me aanligt en hangt, en Muoy een heel slim meisje dat goed haar best doet bij de lessen en dingen er goed doorheeft en de hele tijd met mij wil badmintonnen. Op het schoolplein speelt ze flink de baas, en ik vind het allemaal geweldig om te observeren. Dus zit ik deze dag ook tussen hen in in de schoolbank, en krijgen we Engelse les van een leraar die eigenlijk net klaar is met school en in afwachting is van zijn examenresultaten. Nu begrijp ik ook dat vrijwilligers welkom zijn ter ondersteuning: niet alleen is het beheersen van de Engelse taal niet je van het, zeker niet de uitspraak, maar de lesmethode komt uit het jaar nul en lijkt haast wel heilig: lekker klassikaal zinnetjes dreunen zonder dat er enige creativiteit bij komt kijken. En omdat niveau’s nogal doorelkaar lopen, zitten er in een groep dus kinderen die als beginner getyperd kunnen worden, maar ook kleintjes die nog niet eens het alfabet kunnen schrijven! En terwijl de juf een dictee afneemt, zit de ene kleine wat de klieren en valt de ander van ellende in slaap.Maar iedereen krijgt een cijfer aan het einde van de les, dus ook de kleintjes, en die worden dan met een score van 0 van de 100 weggestuurd. Da’s toch zielig, en totaal ondenkbaar in ons systeem. Dus beginnen Matthijs en Lot morgen aan hun taakje: oefenen met de kleintjes in het schrijven van de letters. Lachen natuurlijk, want als iemand hanepoten heeft, is Lot het wel! Misschien dat ze hierdoor wat netter zal gaan werken thuis, stille hoop haha.

Remko doet wat hij op de camping in Italie ook zou doen als hij daar nu was geweest: voetballen met de jongens. Alleen hier is het op blote voeten, en zelfs tijdens de tropische regenbui in de middag zijn ze niet van het veld af te slaan. Overigens, ook de meiden doen driftig mee. En ook hier speelt groot en klein gewoon door en met elkaar. Tussendoor loopt hij de boekhouding door, op zoek naar waar eventueel verbeteringen door te voeren zijn. Zijn bevindingen zijn helaas niet al te positief: toegezegde donaties zijn slechts gedeeltelijk of helemaal niet overgemaakt, maar wel al opgenomen in de papieren, met als gevolg dat er dus en flink gat komt te zitten tussen inkomsten en uitgaven op de lange duur. Voor hem hier een extra uitdaging om te kijken wat er nog van te maken valt. Het valt niet mee om de boel draaiende te houden als je volledig afhankelijk bent van particuliere fondsen. Zeker niet in deze tijd.Maar voorlopig gaat het allemaal zijn gewone gangetje, en zijn de kinderen zich nergens bewust van.

Terwijl ik dit aan het schrijven ben zijn man en kinderen al in een diepe slaap gevallen. Moe en zeer voldaan. De wens om deel uit te maken van de plaatselijke bevolking komt op deze manier echt uit. Ook bij mijn favoriete hangout “ The blue Pumpkin”kennen ze ons al, want we komen elke dag voor een broodje of de avondhap. Ik kan het eenieder aanbevelen om een paar dagen vakantie op deze manier door te brengen. En gelukkig doen vele anderen dat ook, want we zien heel veel andere vrijwilligers door de stad fietsen. En ook word ik heel gelukkig van de vele projecten die de Europese Unie financieel ondersteund op vooral ecologisch gebied, maar ook bijvoorbeeld op het gebied van vrouwenemancipatie. Zie je wel: de EU besteedt niet al het geld aan onzin, ik ben weer helemaal blij ondanks die paar overbodige sukkels die namens Nederland nu in het parlement zitten te profiteren van alle priveleges die het lidmaatschap met zich meebrengt, en dat onder het mom van: we werken ze tegen van binnenuit. O nee, laat ik me nog maar even niet bezighouden met de politieke erger van thuis. Het is hier veel te leuk, en de Cambodjanen zijn veelal zo lief en vriendelijk, dat ik liever nog even met hart en verstand aan deze kant van de aardbol blijf. Thuis laat ik lekker nog even voor wat het is.